Vào những ngày cuối năm, từ sau ngày 23 tháng Chạp âm lịch tới 30 Tết, có một nghi lễ mà các gia đình Việt không thể bỏ qua: tục tạ mộ hay còn gọi là rước ông bà về ăn Tết. Đây là một phong tục quan trọng và thiêng liêng, thể hiện sự hiếu kính của con cháu với tổ tiên, dòng họ và giáo dục con cháu về lòng hiếu thuận và sự biết ơn với các bậc tiền nhân.

Người ta thường nói: “Con người có tổ có tông, như cây có cội, như sông có nguồn”. Trong tín ngưỡng thờ cúng tổ tiên của người Việt, dù cha ông đã mất nhưng họ vẫn luôn hiện diện trong tâm trí của con cháu. Tục thờ cúng tổ tiên chính là biểu hiện của sự thành kính của người Việt với cha mẹ, ông bà, cụ, kỵ, và đạo lý uống nước nhớ nguồn của dân tộc Việt Nam. Vì vậy, tục tạ mộ được truyền từ đời này sang đời khác như một dịp thiêng liêng để gia đình, con cháu hội tụ, sum vầy để dọn dẹp nơi an nghỉ của những người đã khuất trong dòng họ, giãi bày tâm tư tình cảm, chia sẻ niềm vui, nỗi lo, mong mỏi của mình với những người đã khuất.
“Dân ta có tục đi tảo mộ trước Tết. Thanh minh cũng có nhưng trước Tết cũng có và đa phần là đi trước Tết. Đi trước Tết để thăm viếng mộ phần của người đã khuất trong cả một năm. Thứ hai là có nén nhang nói lời mời tổ tiên về ăn Tết. Nhưng giờ do COVID-19 hay hoàn cảnh đặc biệt nào đó mà con cháu không về được, song vẫn nhớ đạo lý uống nước nhớ nguồn, nhớ công lao dưỡng dục, dòng giống tổ tiên nên thực hiện một lễ khấn bái từ xa nhưng cũng là thể hiện tình cảm tốt đẹp”, TS Nguyễn Viết Chức – Nguyên Phó Chủ nhiệm Ủy ban Văn hóa, Giáo dục của Quốc hội cho biết.
Theo thời gian, tục lệ đã được các gia đình gìn giữ và thực hiện phù hợp hơn với đời sống thực tế như giữ gìn vệ sinh, làm đẹp cảnh quang nghĩa trang và hạn chế đốt vàng mã.
TÓM TẮT
Văn cúng tạ mộ Tết – Lễ Chạp
Đối với con cháu sống xa, không có điều kiện về quê hoặc ra mộ phần, họ có thể thực hiện lễ rước gia tiên tại nhà, bày lễ vật, hương hoa và thắp hương khấn vái từ 11h đến 15h ngày 30 Tết, mời tổ tiên về ăn Tết cùng gia đình.
“Nam mô a di đà phật” (3 lần và lạy 3 lần)
- Con lạy chín phương Trời, mười phương Chư Phật, Chư Phật mười phương.
- Con kính lạy ngài Kim Niên Đương cai Thái Tuế Chí đức Tôn thần, Kim niên hành binh, Công tào Phán quan.
- Con kính lạy ngài Bản cảnh Thành Hoàng Chư vị Đại Vương.
- Con kính lạy Ngài Bản xứ Thần linh Thổ địa Tôn thần.
- Con kính lạy các ngài Ngũ phương, Ngũ thổ Long Mạch Tôn thần, các ngài Tiền Chu tước, Hậu Huyền vũ, Tả Thanh Long, Hữu Bạch Hổ cùng liệt vị Tôn Thần cai quản trong xứ này.
- Con kính lạy hương linh:…………………..
- Hôm nay là ngày …… tháng Chạp, năm cũ sắp qua, năm mới sắp đến.
- Tín chủ (chúng) con là: …..Ngụ tại: …..
- Chúng con sắm sanh phẩm vật, hương hoa nước quả,kim ngân bạc vàng, trình cáo Tôn thần, kính rước vong linh bản gia tiên tổ chúng con là :………. có phần mộ táng tại ……………… về với gia đình đón mừng năm mới, để cho cháu con được phụng sự trong tiết xuân thiện, báo đáp ân thâm, tỏ lòng hiếu kính. Cúi xin Tôn thần, Phủ thùy doãn hứa.
- Âm dương cách trở,
- Chén nước nén hương,
- Thành tâm kính lễ,
- Cúi xin chứng giám,
- Phù hộ độ trì,
- Nam mô a di đà phật” (3 lần và lạy 3 lần).
Sau khi thắp hương, bái lạy, người trong gia đình đốt vàng mã và thắp thêm vài nén hương ở các mộ kế bên, những người đã kết bạn với ông bà ở thế giới bên kia.
Đây là những bước không thể thiếu trong nghi lễ tạ mộ, có thể thực hiện từ xa nhưng vẫn thể hiện tình cảm tốt đẹp và lòng hiếu kính với tổ tiên.
Việt AIO hy vọng rằng thông qua bài viết này, quý vị đã hiểu rõ hơn về văn khấn lễ tạ mộ và có thể thực hiện đúng cách trong ngày Tết. Để tìm hiểu thêm về các dịch vụ của chúng tôi, vui lòng truy cập Viettel AIO.



Bài viết liên quan: