Một tin độc quyền đã được Vietnam Airlines công bố. Từ ngày 20-10, hãng hàng không này sẽ không phát nhạc Việt trên các chuyến bay của mình. Điều này đã gây ra một làn sóng phản đối mạnh mẽ từ phía công chúng và những người yêu nhạc.
TÓM TẮT
“Trát” tiền bản quyền: Đâu là câu trả lời đúng?
🔎 Xem thêm
Trước đây, Vietnam Airlines đã tự do phát các ca khúc Việt Nam trên chuyến bay, vì đã ký hợp đồng với các công ty sản xuất băng đĩa nhạc. Tuy nhiên, vào ngày 20-10, Vietnam Airlines nhận được một công văn từ Trung tâm bảo vệ quyền tác giả âm nhạc. Nội dung công văn này yêu cầu hãng trả tiền tác quyền cho các ca khúc, và cấm các công ty sản xuất bán đĩa cho Vietnam Airlines mà không có sự thỏa thuận trước với Trung tâm.
Tuy nhiên, Vietnam Airlines đã từ chối yêu cầu trả tiền của Trung tâm và không chấp nhận trát tiền. Ông Nguyễn Xuân Hiển, Tổng Giám đốc Vietnam Airlines, cho biết: “Chúng tôi đã trả tiền cho các công ty sản xuất băng đĩa. Chúng tôi không thể tiếp tục mua các chương trình âm nhạc Việt Nam khi chưa có hướng dẫn về thu phí và mức phí bản quyền từ Bộ VH-TT và Bộ Tài chính”.
Lo ngại của Vietnam Airlines: Có cơ sở hay không?
Tuy nhiên, việc Vietnam Airlines không muốn trả tiền bản quyền cũng đồng nghĩa với việc hãng này không hiểu rõ về cơ sở pháp lý. Trước đó, Bộ VH-TT đã khẳng định rằng, Trung tâm bảo vệ quyền tác giả âm nhạc đã thỏa thuận với người sử dụng để thu tiền bản quyền, trong khi đang chờ văn bản chi tiết. Vậy nên, việc Vietnam Airlines coi tiền bản quyền là loại phí, chỉ có thể được quy định bởi nhà nước, có vẻ không hợp lý.
Tuy nhiên, vấn đề đặt ra là liệu mức thu của Trung tâm bảo vệ quyền tác giả âm nhạc có thỏa đáng hay không. Vẫn chưa có người kiểm toán kinh tế nào giám sát chính xác mức thu này.
Tận hưởng âm nhạc trong chờ đợi
Trước động thái của Vietnam Airlines, ông Phan Phương, Phó giám đốc Trung tâm, tỏ ra khá vui vẻ. Ông cho rằng, việc quảng bá hình ảnh đất nước, bản sắc dân tộc là công việc của hãng hàng không chứ không phải của nhạc sĩ. Theo ông, các công ty sản xuất băng đĩa nhạc đều có quyền thu tiền bản quyền với sản phẩm của mình, nhưng Trung tâm cũng có quyền thu tiền với từng tác phẩm cụ thể. Ông cho rằng, để theo đúng Luật, cần phải có ba thành phần được hưởng tiền bản quyền âm nhạc: các công ty sản xuất băng đĩa, tác giả và người biểu diễn. Tuy nhiên, ở Việt Nam, ba thành phần này chưa bao giờ có thể ngồi lại với nhau để thống nhất chuyện thu tiền bản quyền.
Một tương lai không có nhạc?
Hiện tại, Trung tâm bảo vệ quyền tác giả âm nhạc Việt Nam đã ngừng thu tiền bản quyền và dự kiến thu hồi toàn bộ sáng tác của 700 tác giả đã ký hợp đồng với Trung tâm.
Nhưng “gay” hơn là cuối năm nay, không chỉ Vietnam Airlines mà cả nhà hàng karaoke có thể chỉ còn sử dụng dân ca và nhạc cổ điển. Mọi người không thể sử dụng nhạc phẩm nước ngoài nếu không trả tiền. Lúc đó, Trung tâm bảo vệ quyền tác giả âm nhạc Việt Nam đã kết ủy thác tác quyền với Hiệp hội quyền tác giả các nhà soạn lời soạn nhạc quốc tế.
Quảng bá âm nhạc là một việc cần làm, nhưng không nên căng thẳng như hiện nay. Đôi khi, cần có những quy định cụ thể để bảo vệ quyền tác giả, nhưng cũng không nên làm người sử dụng áp lực và không thể tận hưởng âm nhạc.
Bài viết liên quan: