Hãy cùng mình khám phá những điều thú vị xoay quanh việc chuẩn bị và lễ cúng mâm ông Công, ông Táo vào ngày 23 tháng Chạp hàng năm. Điều đặc biệt là nhiều người thường sẽ chuẩn bị ba con cá chép sống để thả trong chậu nước và sau đó đem cá phóng sinh xuống ao, hồ hay sông.

Cúng cá chép sống có cần thiết không?

Có một quan niệm cho rằng khi cúng ông Công, ông Táo, cần phải cúng cá chép sống vì đây được xem là phương tiện để Táo quân lên chầu trời. Tuy nhiên, nhà nghiên cứu Phạm Đình Hải từ Liên hiệp Các tổ chức hữu nghị Việt Nam cho rằng không nhất thiết phải cúng cá chép sống. Thay vào đó, các gia đình có thể cúng cá chép giấy sau đó hóa cùng vàng, mã. Việc cúng cá chép sống và phóng sinh nếu có điều kiện cũng là điều tốt.

Mâm cúng ông Công, ông Táo và cách hành lễ cần lưu ý - 1
Nhiều gia đình thường mua cá chép sống sau đó phóng sinh.

Cách thả cá chép đúng cách

Theo chuyên gia văn hóa TS Trần Hữu Sơn, khi thả cá chép cần tìm chỗ nước nhẹ nhàng để thả cá xuống. Sau đó, hãy đứng một lúc để xem cá bơi đi như thế nào rồi mới được quay về. Ngoài ra, khi thả cá, cần thả bằng hai tay đưa cá sát mặt nước rồi mới thả xuống. Tránh ném hoặc liệng cá từ trên cao. Điều quan trọng nhất là thả cá với tấm lòng thành kính và hướng tới những ý nghĩa cao đẹp.

Mâm cỗ lễ cúng ông Công, ông Táo

Ngoài việc chuẩn bị mâm cỗ cúng ông Công, ông Táo, nhà nghiên cứu Phạm Đình Hải cũng đưa ra một số gợi ý. Các gia đình nên chuẩn bị đầy đủ các món như xôi, cơm canh, rượu nước, vàng mã, cau trầu, thịt gà, thịt lợn và hoa quả… Đặc biệt, nên có một đĩa bánh kẹo hoặc một bát mật mía. Theo quan niệm dân gian, mục đích là để Táo quân về chầu Ngọc hoàng “ngọt giọng” tấu báo những điều tốt đẹp, Ngọc hoàng ban phúc lành cho gia đình trong năm mới.

Theo sách “Việt Nam phong tục” của Phan Kế Bính, đồ mã trong mâm cúng cần có 3 bộ mũ áo, hài và một hoặc 3 con cá chép. Một số địa phương khu vực Bắc Trung bộ không dùng canh trong lễ cúng Táo quân, vì sợ ba ông Táo (ba ông đầu rau) do đắp bằng đất sét sẽ bị “thũng” chân.

Mâm cúng ông Công, ông Táo và cách hành lễ cần lưu ý - 2
Mâm cúng ông Công, ông Táo được hội chị em chia sẻ trên các diễn đàn ẩm thực.

Văn khấn Nôm lễ Táo quân hàng năm

Sau khi gia chủ bày lễ và thắp hương xong, có thể tiến hành văn khấn như sau:

“Kính lạy ngài bản gia Đông Trù tư mệnh Táo phủ thần quân!

Kính lạy các ngài bản gia thần linh, thổ địa, thành hoàng bản thổ, ngũ phương ngũ lộ long mạch tài thần, ngũ phương ngũ thổ phúc đức chính thần, bản gia chấp sự chư vị tôn thần!

Tiến chủ con là: (tên ông bà cha mẹ, con cháu…) đồng gia đẳng.

Hôm nay là ngày ngài Đông Trù tư mệnh Táo phủ thần quân về trời phụng mệnh Ngọc đế. Tiến chủ chúng con thành tâm sửa biện hương hoa phẩm vật, xiêm hài áo mũ, nghi lễ cung trần, dâng lên trước án, dâng hiến tôn thần, đốt nén tâm hương dốc lòng bái thỉnh.

Chúng con kính mời:

Ngài Đông Trù tư mệnh Táo phủ thần quân giáng lâm trước án, thụ hưởng lễ vật.

Kính mời các ngài bản gia thần linh, thổ địa, thành hoàng bản thổ, ngũ phương ngũ lộ long mạch tài thần, ngũ phương ngũ thổ phúc đức chính thần, bản gia chấp sự chư vị tôn thần đồng tọa, thụ hưởng lễ vật.

Tuân theo lệ cũ, ngài Đông Trù tư mệnh Táo phủ thần quân là chủ Ngũ Tự. Cúi xin ngài soi xét lòng trần, gia ban phúc lộc. Trong năm gia đình chúng con có những sai phạm, lỗi lầm gì xin tôn thần gia ân châm chước (đến đây gia chủ có thể bộc bạch những điều tốt – xấu của gia đình, nhận lỗi, sám hối, hứa sửa đổi). Ngài về trời chầu Ngọc đế, tấu xin Ngọc đế gia ân ban phước, phù hộ toàn gia chúng con trai gái trẻ già được an ninh khang thái!

Chúng con xin giải bày tấm lòng thành thực. Cúi xin các vị thần minh chứng giám!

Cẩn cáo, thượng hưởng!”

Đọc thêm: Viettel AIO

Hy vọng những lưu ý và thông tin trên sẽ giúp bạn tổ chức lễ cúng ông Công, ông Táo một cách chu đáo và ý nghĩa nhất. Hãy trân trọng và vâng lời các tục lệ truyền thống để nhận được sự phúc lợi và an lành cho gia đình trong năm mới. Chúc mừng năm mới và chúc cho mọi điều tốt đẹp đến với bạn và gia đình! 💕