Trong cuộc sống hàng ngày, chúng ta không thể không gặp phải các loại linh kiện điện tử như chiết áp. Tuy nhiên, không phải ai cũng hiểu rõ về nguyên lý và cách sử dụng của chiết áp. Vì vậy, hãy cùng tôi khám phá những điều thú vị về chiết áp trong bài viết dưới đây!
TÓM TẮT
Chiết áp là gì và nguyên lý hoạt động
🔎 Xem thêm
Chiết áp, còn được gọi là Potentiometer, là một loại linh kiện không thể thiếu trong bộ chia áp. Nó hoạt động như một điện trở chia áp, giúp hạn chế dòng điện đi qua. Trên một chiết áp, chúng ta sẽ thấy một điểm di động hoặc nhiều hơn để chia điện trở thành nhiều phần giá trị bù nhau.
Tại điểm này, khi đặt một điện áp V lên chiết áp, giá trị điện áp sẽ tỷ lệ với giá trị điện trở. Vì vậy, linh kiện này được gọi là “chiết áp” và được sử dụng rộng rãi trong các lĩnh vực điện và điện tử.
Ký hiệu và đặc điểm của chiết áp
Trong bản vẽ mạch điện, chiết áp được ký hiệu đơn giản theo từng loại khác nhau. Có một số ký hiệu thông dụng như sau:
Ngoài ra, chiết áp còn có các ký hiệu khác như (IEC Standard)(ANSI Standard). Các ký hiệu này sẽ phụ thuộc vào tiêu chuẩn của từng quốc gia hoặc yêu cầu của bản vẽ mạch điện.
Có nhiều loại chiết áp khác nhau với các đặc điểm riêng. Vật liệu chế tạo chiết áp có thể là màng than graphit hoặc dây điện trở quấn lên trụ lõi. Chiết áp màng than thường sử dụng trong lĩnh vực điện tử tiêu dùng, trong khi chiết áp dây điện trở quấn thích hợp với kỹ thuật điện tử đo đạc và phân tích.
Hình dạng của biến trở cũng có những đặc điểm riêng. Chiết áp trượt có thanh trượt dài, phẳng và có điểm di động thiết kế trên cần trượt. Chiết áp dạng xoay có tấm điện trở vòng cung và điểm di động thiết kế trên cần xoay. Còn chiết áp Helipot có một trụ dây quấn thành dạng lò xo, số vòng quấn có thể thay đổi.
Trong cuộc sống, chiết áp trượt và chiết áp thanh trượt thường được sử dụng trong các thiết bị điện dân dụng, trong khi chiết áp dây quấn thích hợp cho các thiết bị kỹ thuật yêu cầu độ chính xác cao.
Công dụng của chiết áp
Chiết áp có công dụng giúp kiểm soát sự sụt giảm điện áp trong mạch nối tiếp hoặc điều chỉnh dòng điện chạy qua mạch. Vì vậy, nó được sử dụng rộng rãi trong các thiết bị âm thanh, chiếu sáng và cảm biến.
Trong thiết bị âm thanh, chiết áp biến thiên logarit được ưa chuộng vì tai người cảm nhận gia tăng âm lượng theo logarit và phi tuyến tính. Trong khi đó, chiết áp biến thiên tuyến tính được sử dụng nhiều trong thiết bị chiếu sáng và mạch điện.
Cách đo chiết áp và cách đấu chiết áp
Để đo giá trị chiết áp, bạn có thể sử dụng đồng hồ vạn năng và thực hiện các bước sau:
- Điều chỉnh thang đo trên đồng hồ vạn năng sao cho giá trị trên đồng hồ lớn hơn tổng trở của biến trở.
- Kết nối giắc đỏ với cực dương và giắc đen với cực âm của chiết áp.
- Đo giá trị trở trên biến trở bằng việc vặn núm từ kịch bên trái đến kịch bên phải hoặc ngược lại.
- Tổng hợp các giá trị và tính trung bình để đạt được giá trị biến trở tương đối chính xác.
Cách đấu chiết áp trên quạt trần khá đơn giản. Bạn có thể nối chiết áp với quạt theo sơ đồ sau:
Lưu ý, hãy nối đúng cực với các chân chiết áp, có những ký hiệu màu sắc khác nhau để người dùng phân biệt. Màu sắc tương đồng sẽ được nối với nhau.
Hy vọng với những chia sẻ về chiết áp, bạn đã hiểu thêm về linh kiện này và cách hoạt động của nó. Nếu bạn có nhu cầu mua các linh kiện điện tử, hãy truy cập Viettel AIO để tìm hiểu thêm về sản phẩm và dịch vụ của chúng tôi.
Bài viết liên quan: