Cay, mặn, ngọt, chua, đắng và umami, chúng ta đã biết đến 5 vị cơ bản này, nhưng liệu cay có thể coi là một vị cơ bản hay không?
Thực ra, cay không phải chỉ là cảm giác chúng ta nếm thấy khi ăn một loại thực phẩm có vị cay, mà cay còn mang theo một cảm giác đau. Nghe có vẻ bất ngờ, phải không?
Trong ớt, có một chất gọi là capsaicin, chất này tác động lên bề mặt lưỡi của chúng ta và thông báo đến não về một loại cảm giác đau, còn được gọi là đau hóa học. Capsaicin có thể tương tác với một loại protein đặc biệt (TRPV1) trên bề mặt các tế bào thần kinh, vai trò của nó là điều chỉnh cảm giác đau và nóng. Thường thì, TRPV1 chỉ hoạt động khi có tác nhân nhiệt độ trên 42 độ C kích thích.
Trong cơ thể con người, TRPV1 có mặt ở khắp mọi nơi, không chỉ trong tế bào thần kinh mà còn trong da và hệ tiêu hóa. Điều này có nghĩa là tính chất cay của ớt không chỉ xảy ra ở miệng mà có thể ảnh hưởng khắp cơ thể.
Khi bị kích thích, TRPV1 gửi tín hiệu cảm giác nóng và đau lên não để giúp cơ thể phản xạ tránh gây nguy hiểm.
Khi cơ thể tiếp xúc với capsaicin trong một thời gian dài, các tế bào thần kinh gửi tín hiệu đau lên não gần như “tự đánh bại”, đồng thời, các chất trong tế bào cũng dần cạn kiệt và không còn đủ khả năng đối phó với kích thích từ capsaicin.
Nói cách khác, cơ thể đã quen dần với mức độ cay đang tác động. Điều này giải thích tại sao trong một bữa ăn, ban đầu ớt có thể gây cảm giác nóng rát nhưng nếu bạn tiếp tục ăn, sau một thời gian ngắn, cảm giác cay sẽ giảm đi rất nhiều.
Tại sao ớt làm cho chúng ta cảm thấy ngon miệng?
Không chỉ vậy, chất capsaicin trong ớt còn kích thích sự tiết ra hormone endorphin trong cơ thể. Endorphin từ lâu đã được coi là một loại hợp chất “hạnh phúc” vì tạo ra cảm giác dễ chịu, khoái cảm cho cơ t
TÓM TẮT
🔎 Xem thêm
Thậm chí, endorphin còn khiến nhiều người “nghiện” ớt trong mỗi bữa ăn, khiến món ăn trở nên ngon miệng và hấp dẫn hơn.
Thêm vào đó, chất capsaicin còn làm cho chúng ta cảm thấy ngọt hoặc mặn hơn. Khi chạm vào đường hoặc muối, chúng ta không thấy ngọt hoặc mặn bởi vì chúng ta đang cảm nhận “cảm giác đau” từ capsaicin đang tấn công lưỡi và dạ dày.
Uống nước có giúp giảm cảm giác cay?
Theo trang Science ABC, phản xạ tự nhiên của nhiều người khi gặp cảm giác cay là uống nhiều nước, nhưng thường thì điều này không có tác dụng lớn.
Nước chỉ giúp làm dịu phần nhiệt trong khoang miệng sau khi ăn một thực phẩm cay chứ không thể “loại bỏ” capsaicin vì capsaicin không hòa tan trong nước, mà chỉ hòa tan trong cồn và mỡ.
Trong khi đó, sữa chứa casein – một chất có cấu trúc hóa học có khả năng hút capsaicin ra khỏi các cảm thụ quan. Vì vậy, uống sữa khi ăn ớt có thể làm cho cảm giác dễ chịu hơn rất nhiều.
Trong cuộc sống hàng ngày, một số người sử dụng ớt để giảm đau. Khi ớt tiếp xúc trực tiếp với da, chúng ta sẽ cảm thấy nóng rát như bị phỏng do capsaicin kích hoạt các TRPV1 trong dây thần kinh ở da.
Nhưng sau khi cảm giác nóng rát ban đầu qua đi, các tế bào thần kinh gửi tín hiệu đau lên não cạn kiệt, và vùng da không chỉ không cảm nhận được capsaicin mà còn không cảm giác được các cơn đau khác.
Nhiều loài động vật rất sợ ớt, vậy làm sao loài thực vật này lại có thể phân tán hạt giống? Đáp án nằm ở chim. Cấu trúc của TRPV1 trong cơ thể chim và động vật có vú khác nhau. Ở chim, capsaicin hoàn toàn không thể xâm nhập và kích hoạt protein này.
Viết bởi Viettel AIO
Ảnh: viettelaio.com, ilabvn.com
Bài viết liên quan: