Hãy cùng chúng tôi khám phá về một biểu tượng truyền thống của ngày Tết Việt Nam – chiếc bánh chưng, mang đậm những giá trị văn hóa và tình cảm gia đình sâu sắc. Chiếc bánh chưng đã trở thành một phần không thể thiếu trong kỷ niệm ngày Tết của cả dân tộc Việt Nam và được biết đến khắp năm châu.
TÓM TẮT
Ý nghĩa bánh chưng trong ngày Tết cổ truyền của người Việt
🔎 Xem thêm
Theo quan niệm từ thời xa xưa, bánh chưng của người Việt có hình vuông, tượng trưng cho đất. Bánh chưng được làm từ gạo nếp trắng ngần với phần nhân có đậu xanh, thịt mỡ, hành, tiêu… Tất cả được bọc trong lớp lá dong xanh mướt và được buộc chặt bằng những sợi lạt mềm dẻo tạo hình vuông vức, đẹp mắt.
Người Việt Nam từ xa xưa đã sống trong nền văn hóa lúa nước, phải phụ thuộc thiên nhiên rất nhiều. Vì thế, chiếc bánh chưng trong mâm cỗ ngày Tết mang ý nghĩa thể hiện sự biết ơn trời đất đã cho mưa thuận gió hòa để mùa màng bội thu, đem lại cuộc sống ấm no cho người dân. Bánh chưng còn được bày lên bàn thờ cúng để thể hiện lòng hiếu kính của con cháu với tổ tiên cùng những người đã khuất. Bánh chưng cũng là món quà biếu Tết ý nghĩa mà người Việt thường dùng để đi biếu người quen, họ hàng hoặc được bày cùng các vật dụng khác trên mâm ngũ quả ngày Tết để thể hiện cho sự tương sinh tương khắc trong ngũ hành.
Thấy bánh chưng là thấy Tết! Vậy nên người Việt dù ở đâu, làm gì, vẫn luôn mong ngóng được trở về quây quần bên gia đình, cùng nhau học cách làm bánh chưng hay ngồi canh nồi bánh sôi sục, nóng hổi trên bếp lửa để cảm nhận không khí Tết đang ùa về. Cùng kể nhau nghe những câu chuyện xưa cũ rồi hít hà mùi hương thơm lừng hòa quyện từ lá dong, gạo nếp cái hoa vàng cùng vị ngọt bùi của đậu xanh, vị ngậy béo của nhân thịt trong chiếc bánh chưng – hương vị Tết không thể lẫn vào đâu được.
Nguồn gốc ra đời của bánh chưng
Bánh chưng ra đời bắt nguồn từ truyền thuyết Lang Liêu và được gắn với sự tích “Bánh chưng bánh dày”. Theo truyền thuyết, vào đời vua Hùng thứ 6, sau khi đánh bại giặc Ân, đất nước thái bình nên vua muốn truyền ngôi cho con và yêu cầu ai đem lễ vật hợp tình ý của vua đến cúng Tiên Vương sẽ được truyền ngôi.
Trong khi các hoàng tử khác đua nhau đi tìm của ngon, vật lạ thì chỉ có Lang Liêu, một hoàng tử nghèo khó không biết chuẩn bị gì. Sau một đêm nằm mơ thấy thần nhân, Lang Liêu được chỉ bảo cách làm bánh chưng và bánh dày để trình vào cúng Tiên Vương. Lang Liêu thực hiện đúng như lời chỉ bảo và chiếc bánh chưng và bánh dày của chàng làm vua Hùng hài lòng và truyền ngôi cho Lang Liêu. Từ đó, hàng năm vào dịp giỗ Tổ Vua Hùng và một số dịp Tết, người dân Việt Nam lại làm bánh chưng và bánh dày để tri ân vua Hùng và tỏ lòng thành với tổ tiên.
Nguyên liệu làm bánh chưng ngon ngày Tết
- 1kg Gạo nếp cái hoa vàng
- 400g Đậu xanh
- 400g Thịt ba chỉ
- Muối, hạt nêm, tiêu
- Lá dong, lá chuối
- 1 bó lạt tre hoặc lạt giang
Cách làm bánh chưng đơn giản nhất
Để làm bánh chưng ngon, bạn cần phải kiên nhẫn và một chút khéo tay. Dưới đây là cách làm bánh chưng đơn giản nhất:
Chuẩn bị và sơ chế
- Đầu tiên, đem gạo nếp cái hoa vàng vo, đãi sạch rồi cho vào nồi nước, pha thêm khoảng 4g muối rồi đảo đều và để ngâm trong khoảng 8 tiếng, ngâm xong thì vớt ra để ráo.
- Đậu xanh giã nhuyễn, đem ngâm nước khoảng 4 tiếng cho mềm và nở, đãi bỏ hết vỏ, vớt ra để ráo. Thêm vào 4g muối và trộn đều.
- Rửa từng lá dong cho thật sạch hai mặt và lau thật khô, dùng dao lóc bỏ bớt cuống dọc sống lưng lá để lá bớt cứng.
- Lạt tre (lạt giang) đem ngâm nước khoảng 8 giờ, sau đó xé sợi mỏng khoảng 0,5 cm.
- Thịt ba chỉ đem rửa sạch, để ráo. Sau đó cắt thịt thành từng miếng khoảng 4cm, sau đó ướp với 4g hạt nêm, 1g tiêu để trong khoảng 30 phút cho ngấm đều.
Gói bánh
- Xếp lạt thành hình chữ nhật rồi đặt khuôn lên trên. Xếp lá dong đã gấp vuông vức thành các cạnh hình chữ nhật trong khuôn. Khi xếp lá dong nên để các mặt xanh đậm của lá vào bên trong và mặt xanh nhạt hơn ra bên ngoài để mặt đậm của lá tiếp xúc với gạo sẽ làm cho bánh có màu xanh đẹp mắt hơn.
- Lấy chén múc khoảng 200g gạo nếp cho vào khuôn, ấn và dàn đều để gạo điền đầy khắp đáy khuôn.
- Tiếp tục rải đều 100g đậu xanh lên trên gạo, đặt 1 miếng thịt lên trên rồi lại rải thêm 100g đậu xanh lên cho phủ kín thịt (không nên rải đậu xanh hết đến cạnh khuôn mà nên chừa lại khoảng 1,5 cm).
Luộc bánh
- Xếp bánh chưng vào nồi cho đều rồi đổ nước ngập mặt bánh. Bắc lên bếp than để luộc liên tục trong khoảng 8 giờ. Trong quá trình luộc, bạn để ý nước cạn thì thêm nước vào kịp thời cho bánh chín đều và không bị cháy.
Thành phẩm
Luộc tới khi bánh chín thì vớt ra rửa, sạch lá trong nước lạnh cho hết nhựa rồi để ráo. Sau đó xếp bánh thành nhiều lớp và dùng vật nặng đè lên, ép cho bánh chắc mịn, đẹp hơn rồi đem bảo quản trong tủ lạnh hoặc nơi khô ráo, thoáng mát.
Hãy cùng thực hiện cách làm bánh chưng này để có một mùa Tết thêm thịnh vượng, an khang, bình an và hạnh phúc.
Bài viết liên quan: