Loài rết phân bố khắp nơi trên thế giới, đặc biệt là ở các nước nhiệt đới và cận nhiệt đới, trong đó có Việt Nam. Rết là một loài có nọc độc, chúng sử dụng nọc độc để tấn công con mồi và đôi khi tấn công con người. Rắn ít khi đe dọa tính mạng con người, nhưng có thể gây nhiều triệu chứng cục bộ hoặc toàn thân với mức độ khác nhau. Vì vậy, hiểu biết về cách sơ cứu khi bị rết cắn và biết rết cắn bôi thuốc gì là rất quan trọng.
TÓM TẮT
Bị rết cắn có triệu chứng gì?
Các triệu chứng tại chỗ và triệu chứng toàn thân sau khi bị rết cắn có thể xuất hiện ngay sau vài phút hoặc sau vài giờ. Một số triệu chứng thường gặp khi bị rết cắn gồm:
Các triệu chứng tại chỗ
Khi cảm thấy bị đe dọa, rết sẽ sử dụng đầu nhọn của chân châm đâm xuyên qua da người và truyền nọc độc. Vết rết cắn sẽ trở nên đỏ và hình chữ V.
- Nạn nhân sẽ cảm thấy đau, nhức và có cảm giác nóng rát do sưng và đỏ tại vị trí vết cắn và xung quanh.
- Vị trí rết cắn có thể chảy máu, nhưng lượng máu chảy thường không nhiều.
- Người bị rết cắn có thể cảm thấy ngứa, đau nhức, hoặc nóng rát.
- Vết rết cắn có thể bị nhiễm trùng hoặc gây hoại tử.
- Có thể bị sưng hạch bạch huyết gần vết rết cắn.
Triệu chứng toàn thân khi bị rết cắn
Khi trúng độc rết ở mức độ trung bình đến nặng, người bệnh có thể xuất hiện các triệu chứng toàn thân, đặc biệt là sốc phản vệ chỉ sản trong vài phút sau khi bị rết cắn. Sốc phản vệ sau rết cắn có thể được chia thành các cấp độ như sau:
- Cấp độ I: Người bệnh sẽ bị ngứa, nổi mề đay và phù mạch.
- Cấp độ II: Ngoài các triệu chứng như ngứa ran, nổi mề đay và phù mạch, người bệnh còn có khó thở, thở rít, tức ngực. Dù huyết áp không thay đổi bất thường và không có rối loạn ý thức, nạn nhân có thể nôn nhiều và đau quặn bụng.
- Cấp độ III: Ở cấp độ nặng, nạn nhân rơi vào trạng thái rối loạn ý thức. Cơ quan hô hấp có triệu chứng thở rít thanh quản, khàn tiếng, rối loạn nhịp tim. Khi thở, người bệnh nghe thấy tiếng khò khè và thở nhanh. Da nhợt nhạt, tím tái, lạnh. Tại thời điểm này, người bệnh bắt đầu hạ huyết áp, rối loạn cơ tròn và có dấu hiệu bất tỉnh.
Triệu chứng thần kinh khi bị rết cắn
Khi chất độc của rết tấn công hệ thần kinh, người bệnh có thể xuất hiện các triệu chứng thần kinh. Nhẹ có thể là đau đầu, chóng mặt, trong khi nặng có thể là hoảng sợ, mất ý thức, hưng cảm, rối loạn ý thức.
Bị rết cắn có nguy hiểm không?
Nhiều người quan tâm đến việc rết cắn bôi thuốc gì, vì nọc độc của rết có thể gây đau đớn và nhiều triệu chứng toàn thân, cũng như triệu chứng thần kinh nguy hiểm. Hầu hết các loài rết hiện nay đều có nọc độc, nhưng hầu hết nọc độc của chúng không đe dọa tính mạng con người. Tuy nhiên, có một số loài rết độc với nọc độc chứa các độc tố nguy hiểm như histamine, serotonin và độc tố S có thể khiến nạn nhân suy tim.
Vết rết cắn có thể gây đau nhẹ hoặc đau dữ dội. Triệu chứng nhiễm nọc độc của rết có thể chỉ là đau, ngứa và sưng, nhưng cũng có thể gây phản ứng dị ứng nghiêm trọng toàn thân và trên hệ thần kinh. Kích thước và độc tính của rết sẽ ảnh hưởng đến mức độ đau đớn và sự xuất hiện của các triệu chứng và biến chứng.
Một số biến chứng nguy hiểm của rết độc cắn có thể là nhồi máu cơ tim, suy chức năng gan và thận, hội chứng tiêu cơ vân cấp dẫn đến suy thận cấp, chảy máu dưới da, chảy máu tiêu hóa, chảy máu liên tục khó cầm. Khi vết rết cắn bị nhiễm trùng, nạn nhân có thể bị hoại tử và sốc nhiễm khuẩn.
Khi bị rết cắn bôi thuốc gì tốt nhất?
Với câu hỏi về việc bị rết cắn bôi thuốc gì, các bác sĩ giải thích rằng hiện nay không có thuốc đặc trị dùng cho trường hợp bị rết cắn. Các phương pháp điều trị hiện nay tập trung vào việc điều trị các triệu chứng nạn nhân gặp phải, xử lý sốc phản vệ và xử lý hoại tử nếu có.
Sơ cứu tại chỗ khi bị rết cắn
Sau khi bị rắn cắn, nạn nhân cần được sơ cứu như sau:
- Rửa sạch vết thương bằng xà phòng và nước. Có thể sử dụng dung dịch sát khuẩn, nước muối, cồn hoặc bất kỳ loại nước sát khuẩn nào để ngăn ngừa nhiễm trùng.
- Không tự ý đắp lá, bôi rượu thuốc hoặc bôi dầu hỏa lên vết thương.
- Dùng đá lạnh bọc vào khăn để chườm lên vết rắn cắn, giúp giảm sưng đau, giảm phù nề và làm chậm quá trình chất độc truyền qua máu tấn công hệ thần kinh.
- Nếu bị đau nhiều, có thể dùng Lidocain để gây tê cục bộ tại vị trí vết cắn.
Điều trị toàn thân sau khi sơ cứu
Sau khi đã được sơ cứu, người bị rết cắn cần được đưa đến bệnh viện để được kiểm tra và tư vấn bởi bác sĩ. Tại đây, người bệnh sẽ được điều trị toàn thân bằng các phương pháp sau:
- Tiêm serum đối ứng để phòng ngừa bệnh uốn ván.
- Các triệu chứng tại chỗ sau khi bị rết cắn có thể tự giảm trong vài giờ hoặc vài ngày. Tuy nhiên, nếu đau nhiều, người bệnh có thể dùng thuốc giảm đau như Acetaminophen hoặc thuốc chống viêm như Ibuprofen. Các loại thuốc như kem Cortisone và thuốc kháng histamin có thể được sử dụng để giảm triệu chứng dị ứng.
- Trong trường hợp vết rắn cắn bị nhiễm trùng, chảy dịch mủ hoặc hoại tử, người bệnh sẽ được điều trị bằng kháng sinh.
- Nếu người bệnh có các biến chứng nặng như suy hô hấp, loạn nhịp, suy thận cấp, nhồi máu cơ tim,… bác sĩ sẽ có phương án điều trị phù hợp.
Trong hầu hết các trường hợp, người bị rết cắn có thể tự chăm sóc tại nhà. Tuy nhiên, nếu thấy các triệu chứng trở nên nghiêm trọng trong vòng 48 giờ, hãy đưa bệnh nhân đến bệnh viện. Tự tìm hiểu và tự điều trị tại nhà có thể làm tăng nguy cơ biến chứng. Để phòng ngừa rết cắn, chúng ta cần giữ nơi ở sạch sẽ, thoáng mát và phun thuốc diệt côn trùng định kỳ để loại bỏ rết lớn và rết nhỏ trong nhà.
Xem thêm:
- Vết côn trùng cắn nguy hiểm như thế nào?
- Phác đồ điều trị rắn cắn theo hướng dẫn của Bộ Y tế.
Mời bạn xem thêm thông tin tại Viettel AIO.



Bài viết liên quan: