Tata Motors, một trong những hãng xe hàng đầu tại Ấn Độ và sở hữu hai thương hiệu nổi tiếng thế giới Jaguar và Land Rover, vừa công bố chiến lược phát triển mới. Trong kế hoạch này, hãng chỉ tập trung vào hai nền tảng sản xuất ôtô, thay vì sáu như hiện tại.

Cuộc sống của Tata Nano trước “ngày tận thế”

Một trong hai nền tảng mà hãng lựa chọn là Advanced Modular Platform (AMP), nền tảng dùng để phát triển các dòng hatchback hoặc xe thể thao. Nền tảng này đã được áp dụng vào mẫu xe Tata Tiago, mẫu xe giá rẻ thứ hai trên thị trường (với giá từ 4.800 USD) và được ra mắt tại Ấn Độ vào năm 2016 với sự tham gia của ngôi sao bóng đá nổi tiếng Lionel Messi.

Nền tảng thứ hai mà hãng lựa chọn là Land Rover, dùng để xây dựng các dòng SUV hoặc xe gia đình cỡ lớn. Điều này cũng đồng nghĩa với việc Tata Nano, mẫu xe rẻ nhất thế giới, đã đến hồi kết. Mẫu xe này được phát triển trên một nền tảng hoàn toàn khác.

Mặc dù Tata Nano được coi là đứa con tinh thần của ông chủ tịch Ratan Tata, nhưng mẫu xe rẻ nhất thế giới cũng không thể tiếp tục tồn tại. Bài học kinh doanh từ câu chuyện Nano là gì? Vấn đề không phải là rồi mà là khi nào Nano sẽ đi vào lịch sử.

Tata Nano – Sức hút ban đầu và thất bại đáng tiếc

Tata Nano được ra mắt lần đầu vào năm 2008 và ngay lập tức tạo ra một cơn sốt về xe hơi không chỉ ở Ấn Độ mà trên toàn thế giới, với giá chỉ từ 2.000 USD. “Ôtô rẻ nhất thế giới” đã thu hút người tiêu dùng không chỉ vì nhu cầu thực sự mà còn vì sự hiếu kỳ về mức giá.

Tuy nhiên, sức hút ban đầu nhanh chóng biến mất khi khách hàng nhận ra rằng giá trị thực sự của mẫu xe Nano không tương xứng với số tiền mà họ đã chi trả. Doanh số của mẫu xe này liên tục giảm sút.

Theo thống kê của Tata Motors, đến năm 2015, chỉ có gần 300.000 chiếc Nano được bán ra. Đây là một con số thất vọng khi công suất lắp ráp của nhà máy có thể đạt 250.000 chiếc xe/năm. Hiện tại, doanh số tiêu thụ của Tata Nano không vượt quá 1.000 chiếc xe/tháng, trong khi kỳ vọng ban đầu là 20.000 chiếc xe/tháng. Vậy, vì sao Tata Nano đã trở thành một thất bại?

Làm thế nào để Tata Nano chiếm trọn cảm tình khách hàng?

Từ đầu, Tata đã nhắm đến nhóm khách hàng muốn nâng cấp từ xe máy lên xe hơi. Dù có mức giá rẻ nhưng Tata Nano không thể khiến người dân thỏa mãn. Xe hơi với trang bị kém cỏi, không có túi khí, không có hệ thống giải trí gây khó khăn cho người dùng. Dù được xem như “biểu tượng xe hơi trong tầm tay” cho người dân Ấn Độ, Tata Nano không thể đáp ứng đúng mong đợi của họ.

Khi còn giữ chức vụ CEO của Tata, ông Karl Slym đã hứa sẽ không chấm dứt sự phát triển của mẫu xe Nano. Ông hứa sẽ nâng cấp Nano để phù hợp hơn với sở thích của người dân.

Tuy nhiên, ông Karl Slym cũng thừa nhận với Bloomberg rằng “những người thích xe ga không hứng thú với Tata Nano. Bởi những người này muốn mua một chiếc xe hơi thực sự, không chỉ là một chiếc xe hai bánh. Người sở hữu xe hơi cũng không quan tâm đến Nano, bởi họ không muốn đổi một phương tiện bốn bánh thành hai bánh”.

Ấn Độ là một quốc gia đang phát triển mạnh mẽ, với nền kinh tế trẻ và năng động, đang trở thành một thế lực quan trọng tại châu Á. Mức giá rẻ không phải lúc nào cũng là yếu tố quan trọng để thành công ở đây.

Chủ tịch phân mảng xe khách của Tata Motors, ông Ranjit Yadav, nói rằng “Nano không phát triển đúng thị trường. Đây không phải là một thất bại. Chỉ là Nano không khớp với ảo tưởng của người dân về một chiếc xe hơi. Họ cần nhiều hơn thế”.

Nano – Lời chia tay khó lòng

Người tiêu dùng đã lựa chọn không phải Tata Nano dù giá thành rẻ. Họ cần một chiếc xe hơi thực sự, không chỉ là một phương tiện đi lại. Điều đó không chỉ là bảo hiểm trước mưa, che phủ nắng mà còn là một phương tiện để tự thể hiện. Với động cơ chỉ 624 phân khối và công suất 32 mã lực, không đáng để so sánh với xe máy. Không kể đến những vấn đề về an toàn, từ việc bị cháy trong năm 2010 cho đến khả năng gây tử vong trong các vụ va chạm khi đi với tốc độ trên 60 km/h. Tất cả đó khiến Nano chỉ tồn tại với một “vũ khí” duy nhất – giá rẻ.

Người tiêu dùng sẵn lòng chi thêm tiền để sở hữu một chiếc xe hơi thực sự. Hoặc họ chọn mua những chiếc ôtô đã qua sử dụng để phục vụ nhu cầu đi lại hàng ngày. Họ không quan tâm đến Nano chỉ vì giá thành của nó.

Nhận thấy những điểm yếu đó, Tata đã cố gắng nâng cấp Nano với việc ra mắt các phiên bản mới như Twist Nano, Nano Emax hay GenX Nano. Tata đã bổ sung nhiều tính năng mới như vô-lăng trợ lực điện, hệ thống âm thanh, kết nối Bluetooth và cửa mở cốp sau. Điều này giúp Nano trở nên vui tươi và năng động hơn. Tuy nhiên, điều đó không thể giúp Nano thoát khỏi khủng hoảng doanh số.

Ôtô rẻ nhất thế giới đang trên bờ vực biến mất. Giấc mơ về một chiếc xe hơi dành cho mọi người của Tata Motors trở về hiện thực.

Viettel AIO