Đến lễ Phục Sinh, chúng ta thường thấy các tấm thiệp và hình vẽ quả trứng, hoặc có những miếng xô-cô-la hình quả trứng. Vậy tại sao lại như vậy? Hôm nay, tại Viettel AIO, chúng ta sẽ cùng nhau khám phá ý nghĩa đặc biệt của Quả trứng Phục Sinh.

Nguồn gốc của Quả trứng Phục Sinh

Quả trứng Phục Sinh là một tập tục phổ biến ở Âu châu. Vào đêm Phục Sinh, sau thánh lễ, các linh mục chúc lành các giỏ thực phẩm được mang đến từng gia đình, trong đó bao gồm các món ăn cho bữa tiệc ngày mai như bánh mì, ga-tô, pho-mát, thịt và luôn có những quả trứng được tô vẽ bên trên.

Ở Biêlorussia và Ukraina, người theo đạo Chính thống phái Uniát (chấp nhận quyền bính của Đức giáo hoàng) sẽ cắt ra một quả trứng cho mỗi thành viên trong gia đình và cẩn thận ăn từng phần.

Người theo đạo Chính thống thường duy trì Mùa Chay lâu hơn chúng ta, trong bảy tuần, họ không ăn thịt hay mỡ động vật, cũng không ăn cá (trừ một lần giữa Mùa Chay). Và vào ngày lễ Phục Sinh, họ mới ăn trứng. Điều này chấm dứt Mùa Chay và trứng trở thành món ăn đầu tiên của mùa Xuân, biểu trưng cho sự mới mẻ và báo hiệu sự sống mới của Phục Sinh.

Ở Roumania, người ta cầm một quả trứng “cụng” vào quả trứng của chủ nhà và mừng lễ ông bằng cách nói: “Christos a inviat” (Đức Kitô đã phục sinh). Người ta còn thường viết thư lên các quả trứng và gửi cho những người thân yêu của họ.

Từ đó, truyền thống gửi trứng Phục Sinh mừng nhau đã phát triển, trên đó có thể ghi một sứ điệp tôn giáo hoặc không, và trở thành một loại nghệ thuật dân gian truyền thống, có những quy luật và ý nghĩa tượng trưng khác nhau tùy theo vùng miền.

Trứng Phục Sinh

Ý nghĩa của Quả trứng Phục Sinh

Các ý nghĩa tượng trưng của Quả trứng Phục Sinh phần lớn thuộc về Kitô giáo, nhưng cũng có liên hệ với các tập tục liên quan đến tín ngưỡng dị giáo, vì các nghi lễ trứng đã tồn tại trước khi Kitô giáo xuất hiện.

Trong thời Thượng Cổ, quả trứng là biểu tượng cho sự sống được đổi mới vào mùa Xuân. Gà bắt đầu đẻ trứng lại vào thời điểm các kho dự trữ mùa Đông cạn kiệt.

Trứng còn tượng trưng cho sự phong nhiễu. Đó là nguồn gốc của một số tập tục phi tôn giáo, như sau:

  • Ở Biêlorussia, người ta đặt một quả trứng tô màu vào đám mạ lúa mạch để mạ mọc tốt.
  • Ở Roumania, người ta đặt trứng tại bốn góc cánh đồng để chống mưa đá.

Ở Ukraina, người ta đặt một quả trứng vào luống cày đầu tiên hoặc cuối cùng vào ngày lễ thánh Gioócgiô (23-4), cũng là ngày lễ Thần mùa màng Giaryla trong tín ngưỡng dị giáo. Mẹ của vị thần này có những chìa khóa mở lòng đất, làm cho trứng chim nở ra.

Chúng ta có thể thấy sự kết hợp giữa Kitô giáo và các tín ngưỡng dị giáo, và cũng có liên quan đến việc tưởng nhớ người đã khuất:

  1. Ở Yougoslavia và Roumania, có một nghi lễ tưởng niệm người đã khuất tại nghĩa trang. Mỗi gia đình mang theo thực phẩm (bắt buộc có trứng) và chia cho mỗi người, ưu tiên cho người khách. Người khách này tượng trưng cho người đã khuất, phải ăn trước. Nếu họ không ăn, người ta tin rằng người đã khuất sẽ không yên nghỉ.

  2. Ở Hy-lạp và Biêlorussia, vào ngày Chúa Nhật Quasimodo (= Chúa Nhật II Phục Sinh), người ta mang trứng tô màu hoặc vẽ hình đến mộ để dâng cúng người đã khuất. Ngày hôm đó được gọi là “Phục Sinh của Nav” (vào thời đại dị giáo, Nav là nơi hạnh phúc trọn vẹn của linh hồn người đã khuất).

Trứng Phục Sinh

Những thần lực huyền bí của quả trứng

Quả trứng và vỏ trứng có những quyền lực thần bí đặc biệt:

  • Ở Ukraina, người ta ném vỏ trứng lên mái nhà để bảo vệ ngôi nhà khỏi các thần dữ gây rối. Họ cũng treo vỏ trứng vào cổ các bà mẹ để mong có con.

  • Người Sécbô ở Vojvodin giữ trứng Phục Sinh bên cạnh các thánh tượng trong 2-3 năm. Nếu ai bị thương, họ sẽ đập trứng và nghiền thành bột, rồi rắc lên vết thương để chúng mau lành.

Trứng Phục Sinh

Hình thức trang trí Quả trứng Phục Sinh

Có nhiều cách để trang trí Quả trứng Phục Sinh:

  • Hình vẽ: từ những bức vẽ đơn giản như một bông hoa cho đến những bức vẽ phức tạp như các bình hoa, cây cối, động vật hoang dã, các biểu tượng tôn giáo, lời chúc, bài thơ,…

  • Kỹ thuật trang trí: tùy theo vùng miền và thời gian, người ta có thể sử dụng dầu vẽ pha nhựa cây, màu hóa học, bọc một lớp sáp rồi khắc lên, dán lên vỏ trứng những mẩu gỗ, vải, len, rơm, bột đồng,…

Trứng Phục Sinh

Như vậy, trang trí Quả trứng phục sinh không chỉ là một phương tiện để truyền đạt thông điệp về sự đổi mới và sức sống của Phục Sinh. Ngày nay, chúng ta có thể sử dụng cách thức đó để chúc nhau luôn luôn được đổi mới và sống đầy sức sống mới của Đức Kitô Phục Sinh.

Tại Viettel AIO, chúng tôi cũng chân thành chúc em như vậy.

Thân mến,

Lm PX Phan Long, ofm

Ảnh: Sưu tầm

Viettel AIO