Cây Sen (Nelumbo nucifera) là loại cây thủy sinh đa niên có nguồn gốc châu Á, xuất phát từ Ấn Độ, sau đó lan qua Trung Quốc, Nhật Bản, vùng đông bắc Úc châu và nhiều nước khác. Cây sen là biểu tượng của sự thịnh vượng, thiêng liêng và bất tử của nhiều nền văn hóa khác nhau trong nhiều thế kỷ.
Ở Việt Nam, cây sen đã trở thành hình tượng gần gũi thân quen với con người Việt Nam từ văn học, nghệ thuật, mỹ thuật truyền thống cho đến văn hóa ẩm thực. Cây sen có đặc điểm sống lâu năm dưới nước, lá rộng và màu xanh lục. Hoa của cây sen đa màu và được nâng cao trên những cuống hoa chắc mập.
Cây sen được sử dụng với nhiều mục đích khác nhau như làm dược liệu, thực phẩm, cảnh quan và trang trí. Trên thế giới, hiện có hàng nghìn giống sen khác nhau, như sen trồng ở ao hồ đầm lầy và sen trồng chậu đang được ưa chuộng.
Một Số Giống Sen Phổ Biến Hiện Nay
🔎 Xem thêm
Ở Việt Nam, hiện nay có nhiều giống sen được chọn tạo từ trong nước và nhập khẩu từ các nơi trên thế giới. Tuy nhiên, chúng chia làm các nhóm chính sau:
- Nhóm sen cho củ: cho năng suất củ cao nhưng không có hoặc ít hoa, thích hợp trồng ở đất lúa trũng hoặc đất cao.
- Nhóm sen cho hoa: hoa to, nhiều, có màu sắc đẹp như sen ngàn cánh. Thích hợp trồng ở ao, hồ, đầm lầy.
- Nhóm sen cho hạt: cho nhiều hoa với tỷ lệ hạt cao. Thích hợp trồng ở hồ, ao, ruộng trũng.
- Nhóm sen làm cảnh: hoa cánh kép, ra hoa quanh năm, đẹp và bền. Phù hợp trồng ở hồ, ao, ruộng trũng, hoặc ở trong chậu, vải.
Tùy theo từng mục đích khác nhau, ta chọn những giống sen phù hợp cho mỗi vùng trồng, địa phương và người đầu tư. Mỗi giống/nhóm giống sẽ có đặc điểm sinh trưởng và nở hoa khác nhau, vì vậy quy trình kỹ thuật trồng chăm sóc cũng khác nhau.
Kỹ Thuật Trồng, Chăm Sóc Sen Trồng Chậu
1. Thời Vụ Trồng
Sen trồng chậu có thể trồng quanh năm, nhưng có 2 thời vụ chính:
- Vụ Đông Xuân: Trồng vào tháng 1 đến tháng 3 dương lịch.
- Vụ Hè Thu: Trồng từ tháng 7 đến tháng 8 dương lịch.
Trồng thời vụ tháng 3 sẽ cho hoa nhiều hơn và năng suất cao hơn so với trồng thời vụ tháng 8.
2. Chọn Vị Trí Trồng
Sen trồng chậu có thể đặt ở bất kỳ vị trí nào đảm bảo đủ ánh sáng và phù hợp với mục đích trồng. Đối với người sản xuất ở quy mô lớn, có thể đặt trên nền ruộng, sân, vườn để thuận tiện trong quá trình chăm sóc. Đối với người sử dụng, có thể đặt ở sân, ban công tùy theo nhu cầu, nhưng vẫn phải đảm bảo đủ ánh sáng để đảm bảo chất lượng hoa tốt.
3. Chuẩn Bị Giá Thể Và Chậu Trồng
- Giá thể trồng sen chậu gồm hỗn hợp đất và phân. Đất nên sử dụng loại đất ruộng trồng lúa, hoặc bùn ao. Nếu không có đất ruộng hoặc đất bùn ao, nên sử dụng loại đất có độ kết dính cao. Phân chuồng hỗn hợp với đất theo tỷ lệ 7:3, cần bổ sung thêm vôi bột để đảm bảo pH luôn đạt 6 – 6.5.
- Chậu trồng sen nên chọn chậu phù hợp về kích thước và chất liệu, như sành, sứ hoặc nhựa. Nên sử dụng chậu cao thành để duy trì lượng đất và nước phù hợp. Giá thể được đưa vào chậu khoảng 2/3 hoặc 3/5 để đảm bảo độ sâu nước luôn là 10-13 cm.
4. Lựa Chọn Giống Trồng Và Xử Lý Mọc Mầm
Một số giống sen trồng chậu phổ biến hiện nay là sen bách diệp, sen nghìn cánh và sen phạt bà quan âm. Giống sen này đã sắc màu, hoa lớn, có hương thơm và phát triển quanh năm.
Giống sen trồng chậu thường sử dụng hạt F1, chọn hạt to, tròn, mẩy và cứng. Xử lý tiền mọc mầm có thể là mài, dũa hoặc cắt lớp vỏ trên phần đầu hạt, hoặc ngâm trong dung dịch axit sunfuric nồng độ 0.1% trong 15-30 phút. Sau khi xử lý, hạt được ngâm nước để nảy mầm. Hạt nảy mầm sau 3-5 ngày, lá đầu dài khoảng 3-5 cm để trồng.
5. Kỹ Thuật Trồng
Hạt sau khi nảy mầm được đưa vào chậu đã chuẩn bị sẵn. Để hạt trồng đạt sâu của lá thứ nhất chạm mặt đất và lá nghiêng với góc 45 độ để tránh héo lá, cây cần được quản lý lượng nước chặt chẽ.
6. Kỹ Thuật Bón Phân
Yêu cầu bón đầy đủ và cân đối NPK để đảm bảo đủ chất dinh dưỡng cho cây sen. Bổ sung các yếu tố đa lượng và vi lượng trong phân bón. Có thể sử dụng phân đầu trâu NPK 17-12-7+TE hoặc phân chậm tan 14-13-13+TE. Cần quản lý pH đất và nước trong chậu, đảm bảo pH 6 – 6.5.
7. Quản Lý Nước, Ánh Sáng
Thường xuyên bổ sung nước vào chậu để duy trì độ sâu nước từ 10-13 cm, đặc biệt trong những ngày nắng nóng. Sen cần được trồng ở nơi có đầy đủ ánh sáng, đặc biệt ánh sáng mặt trời vào buổi sáng sớm.
8. Diệt Cỏ Dại Và Phòng, Trừ Sâu Bệnh
Sen sau khi trồng cần phòng trừ cỏ dại và bèo nổi. Cỏ dại và bèo nổi cần loại bỏ sớm để không cạnh tranh dinh dưỡng và ảnh hưởng đến cây.
Đối với sen, có một số loại sâu và bệnh hại như sâu ăn tạp và bệnh thán thư. Cần sử dụng thuốc phòng trừ như Lanate, Confidor, Score 250EC, Rhidomil Gold 68%WP, Daconil để phòng trừ sâu bệnh.
9. Cắt Tỉa Lá Già Hoa Tàn
Sau mỗi đợt hoa nở, cần cắt tỉa lá già và hoa tàn để tạo độ thông thoáng cho cây sen sinh trưởng tốt.
10. Vận Chuyển Tiêu Thụ
Sen có thể xuất bán bất kể thời kỳ nào của cây. Khi vận chuyển, cần đảm bảo không gây hại cho cây bằng cách tháo cạn nước và chất vận chuyển phù hợp.
Quy trình trồng và chăm sóc hoa sen trồng chậu như trên sẽ giúp bạn có được những cây sen khỏe mạnh và đẹp mắt. Hãy trải nghiệm cùng Viettel AIO và khám phá thêm nhiều kiến thức hấp dẫn về làm vườn tại trang web Viettel AIO.
Bài viết liên quan: