Trái giác – Đặc sản hấp dẫn từ vùng Cà Mau

Trái giác – một cây leo thân gỗ có tên khoa học là Cayratia trifolia, là loài bản địa ở châu Á, đặc biệt phổ biến ở vùng Cà Mau. Với đặc tính phát triển dễ dàng trong đất phù sa nhiễm phèn và mặn, trái giác thường mọc rất nhiều ở các đám cỏ hoang ở đô thị hay trong những cánh rừng đước nước mặn bạt ngàn của huyện Năm Căn, Ngọc Hiển, rừng U Minh Hạ… Được biết đến với sự dễ chăm sóc, trái giác mọc vô tận và nhanh chóng phát triển lại sau khi bị cắt bỏ. Vì vậy, nó thường được sử dụng để kết hợp với hải sản địa phương tạo thành những món ăn ngon đậm chất ẩm thực dân dã và hoang sơ.

Trái giác không chỉ gắn liền với ký ức của người dân vùng sông nước Cà Mau mà còn đã trở thành đặc sản không thể thiếu trong nhà hàng, thậm chí có mặt trên sàn OCOP và các siêu thị trong nước. Một trong những món ăn đặc biệt từ trái giác là “Cá nâu kho trái giác”. Với vị chát nhẹ của trái giác, món cá kho trở nên thơm ngon hơn và vị chua đằm kết hợp với chút ngọt của trái cây làm tăng thêm hương vị đậm đà. Món kho trái giác này ngon với mọi loại cá, từ cá đồng như Rô, Trê, Lòng tong, Tra, Phi… đến các loại cá biển mặn lợ như Đối, Rô biển, Nục…

Đặc biệt, kho trái giác cùng với cá nâu và cá đối là một món ăn bình dân đặc sản trong vùng. Để nấu món này đúng kiểu vùng Cà Mau, cá được ướp với các gia vị như muối, nước mắm, nước màu, bột ngọt, hành tím trong khoảng 15 phút trước khi đem nấu. Trái giác được chọn phải già nhưng chưa chín hoàn toàn để giữ được vị chua và ít chát. Cá và trái giác được đun nấu trên lửa nhỏ, để trái giác ngấm vào thịt của cá, tạo nên hương vị độc đáo. Món kho trái giác thường được thưởng thức cùng cơm nóng và kèm theo rau rừng U Minh như Bắp chuối, Hẹ nước, Rau muống đồng bóp dấm…

Canh chua trái giác cũng là một món ăn phổ biến và được ưa chuộng trong vùng Cà Mau. Không chỉ có thể nấu chua từ khế, mẻ, trái me… mà món canh chua cũng có thể được thực hiện dễ dàng từ cá kết hợp với trái giác. Với sự phong phú của cá và trái giác trong vùng, món canh chua trở nên đa dạng và hấp dẫn. Canh chua trái giác có vị thanh, chát nhẹ và hơi ngọt của trái cây, nhưng không có mùi tanh của hải sản. Để nấu món này ngon nhất, cá phải tươi và được làm sạch để loại bỏ mùi tanh. Trái giác già làm cho canh có độ chua đậm và phong phú. Rau đi kèm trong canh chua trái giác thường là các loại rau địa phương như Rau muống đồng, Bắp chuối, Bông súng, Rau cần, Lục bình, Bồn bồn, Hẹ nước, Đọt choại…

Rượu trái giác là một sản phẩm đặc biệt từ vùng Cà Mau. Được công nhận là một trong 9 sản phẩm công nghiệp nông thôn tiêu biểu của tỉnh Cà Mau năm 2014, rượu trái giác có nồng độ cồn thấp, hậu ngọt và dễ uống. Đây cũng là món uống khai vị được phổ biến. Theo kinh nghiệm đông y và dân gian, rượu trái giác có tác dụng kích thích tiêu hóa, giảm đau lưng, nhức mỏi và có lợi cho sức khỏe người cao tuổi. Rượu trái giác thường được làm rất công phu và tỷ mỷ. Để có rượu thơm, ngon, các công đoạn phải được thực hiện cẩn thận và vệ sinh. Sau 6 tháng hạ thổ, rượu trái giác được lọc để chỉ lấy phần rượu trong. Để thưởng thức đầy đủ hương vị của rượu trái giác, du khách nên nếm thử khi ăn cơm và kết hợp với cá nâu kho trái giác, cá đối nấu canh chua trái giác.

Trái giác và các món ăn từ trái giác là những đặc sản độc đáo và không thể thiếu khi thưởng thức ẩm thực ở vùng Cà Mau. Hãy để mình thưởng thức những món ngon dân dã từ trái giác và cảm nhận hương vị độc đáo của đất phương Nam. Đồng thời, hãy trải nghiệm không gian đồng quê nhưng đẳng cấp và hiện đại của ẩm thực Cà Mau.

Rượu trái giác đã được công nhận là một trong 9 sản phẩm tiêu biểu của tỉnh Cà Mau năm 2014 và hiện đã có mặt trên sàn OCOP, có thể tìm thấy tại Viettel AIO.