Trái Đất là hành tinh duy nhất trong vũ trụ được biết đến là có sự sống. Hãy cùng Viettel AIO tìm hiểu về lịch sử phát triển của hành tinh này và 25 dấu mốc quan trọng trong quá trình hình thành và tiến hoá của Trái Đất.

TÓM TẮT

1. Trái Đất được hình thành – 4,5 tỷ năm trước

Cách đây khoảng 4,5 tỷ năm, Trái Đất hình thành từ các khối đá va chạm vào nhau và hấp dẫn các bụi khí xung quanh để tạo ra hành tinh của chúng ta. Mặt Trăng cũng ra đời ngay sau đó sau khi một tiểu hành tinh va chạm với Trái Đất và hình thành Mặt Trăng.

2. Mầm sống đầu tiên – 3,5 tỷ năm trước

Các nhà nghiên cứu vẫn chưa xác định được tế bào sống đầu tiên trông như thế nào hoặc ra đời vào thời điểm nào. Tuy nhiên, một mẫu hoá thạch lâu đời nhất từng được phát hiện có niên đại khoảng 3,5 tỷ năm, chứng tỏ mầm sống đã xuất hiện từ trước đó. Mầm sống đầu tiên có thể đã xuất hiện từ những mạch nước kiềm nằm dưới đáy đại dương hoặc trên mặt biển và đất liền.

3. Sự quang hợp – 3,4 tỷ năm trước

Cách đây khoảng 3,4 tỷ năm, vi sinh vật đầu tiên đã bắt đầu tiến hóa thông qua quá trình sự quang hợp. Các vi sinh vật này sử dụng ánh nắng để tổng hợp đường từ các phân tử đơn giản. Tuy nhiên, chúng không tạo ra oxy. Môi trường sống trên Trái Đất lúc đó vẫn còn nguy hiểm với con người và các loài vật khác.

4. Sự trôi dạt của các lục địa – 3 tỷ năm trước

Vỏ Trái Đất được hình thành từ các “tảng băng trôi” trên lớp magma nóng chảy. Khi các tảng va chạm vào nhau, một phần sẽ bị chìm dưới tảng còn lại, tạo ra sự trôi dạt của các lục địa. Đại lục đầu tiên trên Trái Đất, gọi là Ur, được tạo ra từ quá trình này.

5. Sự “ô nhiễm” khí quyển đầu tiên do oxy – 2,4 tỷ năm trước

Hơn 1 tỷ năm trước, các vi khuẩn đã học cách tổng hợp đường từ khí CO2, nước và ánh nắng Mặt Trời, và thải ra oxy. Quá trình “ô nhiễm” đầu tiên trong lịch sử Trái Đất đã xảy ra, khiến mọi thứ lạnh đi.

6. Những tế bào phức tạp hay sự cộng sinh – 2 – 1 tỷ năm trước

Sự tiến hoá đã đưa sinh giới lên một tầm cao mới. Các sinh vật có tên gọi eukaryote đã xuất hiện và có cấu trúc phức tạp hơn. Các eukaryote cũng tìm được cho mình “cộng sự” là các tế bào ty thể có khả năng chuyển hoá năng lượng từ các chất hữu cơ thành ATP. Tại thời điểm này, các tế bào là eukaryote đã trở thành cơ sở cho tất cả động vật và thực vật hiện nay.

7. Sự xuất hiện giới tính đầu tiên – 1,2 tỷ năm trước

Sự xuất hiện giới tính mở đầu cho khả năng lai tạo giống loài sau này. Có tế bào chuyên biệt về giới tính như các bào tử đã xuất hiện từ khoảng 1,2 tỷ năm trước. Điều này chứng tỏ sự xuất hiện giới tính đã ra đời trước thời điểm này.

8. Sinh vật đa bào xuất hiện – 1 tỷ năm trước

Động vật đa bào đầu tiên đã xuất hiện khoảng 1 tỷ năm trước. Các nhà nghiên cứu cho rằng đã có quá trình phân nhánh riêng biệt trong các nhóm sinh vật. Đây cũng là thời điểm xuất hiện các loài cá phát triển mạnh mẽ trên Trái Đất.

9. Trái Đất bị đóng băng – 850 – 635 triệu năm trước

Sau đợt “ô nhiễm” oxy từ vi khuẩn, Trái Đất lại một lần nữa bị đóng băng. Thời kỳ này kéo dài suốt 200 triệu năm và băng giá phủ kín từ hai cực đến xích đạo.Đây là giai đoạn mới có sự xuất hiện của những sinh vật có cấu tạo phức tạp đầu tiên.

10. Sự bùng nổ kỷ Cambri – 535 triệu năm trước

Trong giai đoạn bùng nổ kỷ Cambria, mỗi 10 triệu năm lại xuất hiện một nhóm loài động vật mới. Điều này mở ra giai đoạn mới có nhiều loài động vật có vỏ cứng hơn.

11. Thực vật xâm chiếm đất liền – 465 triệu năm trước

Ngược lại với các loài động vật, thực vật mới là những cư dân “thường trú” đầu tiên trên đất liền. Họ hàng của tảo xanh chính là loài thực vật đầu tiên xâm chiếm đất liền và sau đó, chúng đã tiến hoá và phân nhánh thành nhiều loài khác nhau.

12. Kỷ băng hà Andean-Saharan – 460 – 430 triệu năm trước

Kỷ băng hà Andean-Saharan là một đợt tuyệt chủng lớn nhất và có quy mô thứ 2 trong lịch sử Trái Đất. Đợt tuyệt chủng này đã ảnh hưởng đến sự xuất hiện của những loài động vật có cấu tạo phức tạp đầu tiên.

13. Loài lưỡng cư đầu tiên – 375 triệu năm trước

Các loài lưỡng cư đầu tiên bắt đầu xuất hiện trên Trái Đất. Chúng có kích thước nhỏ và sống trong rừng nhiệt đới.

14. Bình minh của bò sát – 320 triệu năm trước

Trái Đất đang trong một thời kỳ lạnh kéo dài và các loài bò sát đầu tiên xuất hiện. Bò sát nhanh chóng trở thành loài thống trị trên mặt đất.

15. Siêu lục địa Pangaea – 300 triệu năm trước

Trái Đất tổng hợp lại thành siêu lục địa Pangaea, được bao quanh bởi một siêu đại dương Panthalassa. Thời gian này kéo dài trong khoảng 175 triệu năm trước khi lục địa tách rời một lần nữa.

16. Đợt tuyệt chủng lớn nhất – 252 triệu năm trước

Đợt tuyệt chủng cuối kỷ Permi là thách thức lớn nhất với sinh giới trên Trái Đất. Khoảng 96% loài thuỷ sinh và một số loài trên cạn đã biến mất sau đợt tuyệt chủng này.

17. Loài động vật có vú đầu tiên – 220 triệu năm trước

Loài thú có vú xuất hiện cùng thời điểm khủng long tiến hoá và sinh sôi trên toàn cầu. Chúng là tổ tiên của loài chim hiện đại.

18. Đợt tuyệt chủng kỷ Trias – 201 triệu năm trước

Đợt tuyệt chủng này làm tăng đáng kể số lượng các loài khủng long và các loài bò sát khổng lồ trên Trái Đất. Tuy nhiên, sau đợt tuyệt chủng này, khủng long tiếp tục phát triển và thống trị mặt đất.

19. Loài chim đầu tiên – 160 triệu năm trước

Loài chim hiện đại phát triển từ các khủng long có lông vũ như Velociraptors.

20. Thực vật có hoa – 130 triệu năm trước

Hoa là “phát minh” gần đây nhất của giới thực vật. Thực vật có hoa xuất hiện trong thời kỳ khủng long tồn tại.

21. Cái chết của khủng long – 65 triệu năm trước

Một vụ va chạm từ không gian đã gây ra đợt tuyệt chủng khủng khiếp, khiến khủng long và nhiều loài vật khác biến mất. Đây là đợt tuyệt chủng cuối cùng cho đến hiện tại.

22. Loài linh trưởng đầu tiên xuất hiện – 60 – 55 triệu năm trước

Loài linh trưởng đầu tiên xuất hiện và trở thành tổ tiên của loài vượn hiện đại và con người.

23. Những thực vật siêu quang hợp – 32 – 25 triệu năm trước

Thực vật quang hợp khai thác quang năng để tổng hợp đường thông qua quang hợp C4, cho hiệu quả cao hơn.

24. Loài vượn người đầu tiên – 13 – 7 triệu năm trước

Loài vượn đầu tiên xuất hiện tại Châu Phi và dần phân nhánh thành tổ tiên của loài vượn hiện đại và người hiện đại.

25. Loài người hiện đại – 200.000 năm trước

Loài người hiện đại có tuổi đời mới chỉ khoảng 200.000 năm. Chúng đã rời khỏi nơi sinh ra ở Châu Phi và mở rộng đến tất cả các lục địa trên Trái Đất.

Đây là 25 dấu mốc quan trọng trong lịch sử phát triển và tiến hoá của Trái Đất. Hãy cùng chúng tôi khám phá thêm về các khoa học khác trên website Viettel AIO.