Trong tín ngưỡng thờ Mẫu Tứ Phủ của người Việt, có rất nhiều nghi lễ đặc biệt. Trong số đó, tôn nhang bản mệnh, hay còn gọi là bát hương bản mệnh, là một nghi lễ được nhiều người quan tâm nhất.
TÓM TẮT
Bản mệnh và màu bản mệnh là gì?
🔎 Xem thêm
Bản mệnh là mệnh số gốc của mỗi người theo cách hiểu trong ngôn ngữ Hán Việt. Bản mệnh của mỗi người được xác định dựa trên năm sinh âm lịch của họ. Ví dụ: người sinh năm 1990 sẽ có bản mệnh là Lộ Bàng Thổ. Với bản mệnh đó, sẽ có những màu sắc đại diện cho nó. Những màu sắc này rất quan trọng trong việc cân bằng yếu tố âm dương và ngũ hành. Đó chính là màu bản mệnh.
Tôn nhang bản mệnh là gì?
Tôn nhang bản mệnh là nghi lễ công nhận một người chính thức trở thành đệ tử của Tín ngưỡng thờ Mẫu Tứ phủ. Trong thế giới tâm linh, tôn nhang bản mệnh hay bát hương bản mệnh được coi là khí cụ của con người gửi gắm thân mệnh của mình tới với linh thiêng tối cao, một cách thành kính nhất. Nhờ sự gia ân và che chở từ bậc bề trên, con người mong muốn nhận được bình an, may mắn, thành công, và sự giàu có.
Có thể nói, khi bạn tôn nhang bản mệnh, bạn đang gửi tâm mình và thân mệnh của mình tới Tiên Thánh. Nhờ sự che chở và độ trì của Tiên Thánh, cuộc sống của bạn sẽ được bình yên, may mắn, và vững bước trên con đường thành công.
Ai nên thực hiện lễ Tôn nhang bản mệnh?
Theo quan niệm của Thánh và Tiên đạo, tôn nhang bản mệnh có hai loại chính: tự nguyện và bắt buộc.
Trường hợp bắt buộc thường áp dụng cho những người có căn đồng số lính. Trước khi tiến lễ Tứ Phủ, tiến căn hoặc trình đồng, những người này nên xin tôn nhang phụng sự trước. Nếu nhà thánh tiếp tục báo sát, thì mới tiến hành các lễ sau. Trường hợp nặng căn, chưa tôn nhang nhưng cấp thiết phải tiến căn hoặc trình đồng mở phủ, trong ngày lễ đó có thể cùng thực hiện nghi lễ tôn nhang bản mệnh. Những trẻ em đã bán khoán cửa Mẫu, sau khi chuộc khoán, nếu có căn duyên với nhà Thánh, thì nên thực hiện tôn nhang bản mệnh.
Trường hợp tự nguyện áp dụng cho bất cứ ai theo tín ngưỡng thờ Mẫu Tứ phủ. Họ có thể đến đền, phủ để xin tôn nhang phụng sự Tiên Thánh cầu an bản mệnh cho mình.
Nghi lễ tôn nhang bản mệnh Tứ Phủ gồm những gì?
Thời gian và địa điểm thực hiện
Thời gian thích hợp để tiến hành nghi lễ tôn nhang bản mệnh thường là mùa Xuân (tháng Giêng, Hai, Ba) hoặc mùa Thu (tháng Tám, Chín, Mười) trước khi lập đông. Lưu ý không nên thực hiện tôn nhang vào dịp tháng Bảy, dù là tiết Thu, vì tháng Bảy được coi là tháng ngâu buồn tẻ không có vượng khí cho tín chủ.
Nghi lễ tôn nhang bản mệnh được thực hiện tại các đền, phủ, điện, đài thờ Tứ phủ. Lưu ý tuyệt đối không thực hiện nghi lễ này ở nơi thờ Tam Bảo, chư Phật, đình, miếu thờ Thành Hoàng hoặc các vị nhân thần không có trong Tứ phủ. Khi tiến hành tôn nhang bản mệnh, cần có sự hướng dẫn và giúp đỡ của thủ nhang, đồng trưởng của đền, điện, hoặc đồng thầy từ nơi khác đến.
Chuẩn bị cho nghi lễ
Trước khi tiến hành nghi lễ tôn nhang bản mệnh, tín chủ cần chuẩn bị lễ vật cúng Thánh trong ngày hôm đó. Lễ vật có thể bao gồm:
- Lễ lục cúng (hương, đăng, hoa, trà, quả, thực) tùy theo tâm và điều kiện của mỗi người, và lễ mặn (gà hoặc miếng thịt lợn luộc, đĩa xôi, rượu).
- Lễ cúng hạ ban là 7 quả trứng gà hoặc trứng vịt sống, gạo, muối, rượu và có thể thêm miếng thịt lợn sống xắt thành 5 miếng nhỏ.
- Vàng mã có nghìn vàng Tứ phủ hoặc nghìn vàng hoa, mâm hài Tứ Phủ 24 đôi (12 đôi to và 12 đôi nhỏ chia thành 4 màu), thêm đinh vàng lá… (có bảng tra bản mệnh lục thập hoa giáp in tên hiệu Thánh bản mệnh và tiến lễ kim ngân hài hán, vàng mã và đồ vật tùy tuổi của tín chủ).
Thực hiện nghi lễ
Khi tiến hành nghi lễ tôn nhang bản mệnh, tín chủ ngồi giữa sập hành lễ, trùm khăn phủ diện đỏ trên đội tráp hay mâm có bát nhanh, sớ xin tôn nhang, vàng lá, đôi nến đặt hai bên bát nhang, hoa tươi, quả cau, lá trầu. Đồng thầy đại tấu thỉnh tên hiệu Thánh bản mệnh cho tín chủ, đọc tên tuổi, địa chỉ tín chủ với các điều cầu mong cát khánh. Kêu cầu các vị Thánh gia hộ tín chủ, khấn đảo mới kêu xin hạ bát nhang xuống để yên vị tại đền, phủ.
Sau khi bát nhang đã được yên vị, tiến hành hóa kim ngân, vàng mã, hài hán, giấy sớ. Ba ngày sau, tín chủ cần đến đền để lễ tạ Tiên Thánh. Từ đây, tín chủ chính thức trở thành đệ tử của Tín ngưỡng thờ Mẫu. Nơi mà tôn nhang bản mệnh được coi như chốn tổ của đệ tử ấy.
Về nguyên tắc, khi bạn bốc bát hương bản mệnh ở đền, phủ, điện, bạn sẽ trở thành con hương đệ tử tại đó. Bát hương sẽ được đặt ở đó. Vào các ngày lễ tết, đầu năm, cuối năm, bạn nên đi lễ đầy đủ ở đó. Trong trường hợp khoảng cách địa lý xa xôi, bạn có thể xin bát hương về nhà để thờ, nhưng phải có bàn thờ riêng không thờ chung với bàn thờ gia tiên.
Trước đây, các tín chủ được tôn nhang bằng một hoặc nhiều bát nhang riêng của mình để thờ phụng tại đền. Nhưng do điều kiện nơi thờ chật hẹp, nên các đền phủ hiện nay thường tôn nhang cho các đệ tử bằng các di hiệu tên Thánh bản mệnh. Các di hiệu này được đặt trong phong bao đỏ hoặc giấy trang kim để thờ trong các hộp gỗ hoặc hộp kính trang nghiêm trên ban thờ. Một số di hiệu bao gồm:
- Một cốt hiệu: Tam giới Thiên chúa, Tứ phủ vạn linh công đồng thánh đế (không áp dụng cho các đền phủ không có cốt hiệu này).
- Một cốt hiệu của vị chính cai bản mệnh.
- Một cốt hiệu chư vị cai bản mệnh của tuổi chín chủ theo bản tra lục thập hoa giáp (các tên hiệu Thánh cai bản mệnh này có thể cho gia chủ biên chép lại để biết, có lúc kêu cầu khấn đảo).
Văn khấn bốc bát hương bản mệnh
Sau khi chuẩn bị lễ vật đầy đủ, bạn có thể sử dụng bài văn khấn dưới đây:
“Con lạy chín phương trời mười phương Phật. Con kính lạy các chư vị thần linh, hiến linh, hiến pháp, pháp thuật vô biên.
Hôm nay là ngày …, tháng …, năm …
Tên con là …, tín chủ của …, ngụ tại …
Con xin làm lễ bốc bát hương bản mệnh, mục đích con nguyện khấn cầu …, cầu tài đắc tài, cầu lộc đắc lộc, làm ăn phát đạt, cầu được ước thấy, vạn sự như ý.
Con xin kính lạy các vị Thánh bản mệnh. Hôm nay con xin làm lễ bốc bát hương, kính xin các Ngài phù hộ độ trì cho con.”
Đây là những điều cơ bản về tôn nhang bản mệnh. Hy vọng rằng bài viết này đã giải đáp được một số thắc mắc của bạn về nghi lễ này. Nếu bạn muốn biết thêm về các thông tin liên quan khác, hãy truy cập Viettel AIO để tìm hiểu thêm.
Bài viết liên quan: