Than đá: Cách hình thành và những bí mật chưa kể

Muốn tìm hiểu về cách hình thành của than đá, chúng ta hãy cùng trở thành những nhà khảo cổ, nhà sinh học và nhà địa chất học. Nhưng đừng lo, hôm nay chúng ta sẽ cùng nhau khám phá những bí mật độc đáo về loại năng lượng quan trọng này.

Than đá: Một kho tàng năng lượng từ quá khứ xa xôi

Trong kỷ Carbon, trầm tích của hệ Carbon cung cấp nguồn cung than đá phong phú trên khắp thế giới, từ Tây Âu, Bắc Mỹ, Nga cho đến Trung Quốc. Đây cũng là giai đoạn lịch sử Trái Đất mà than đá đóng vai trò quan trọng trong phát triển công nghiệp thế kỷ 19. Có thể nói, các tầng chứa than đá này đã cung cấp nguồn năng lượng chủ yếu cho toàn bộ nền kinh tế.

Một chú thích đáng chú ý

Theo một chú thích trong biểu đồ, chúng ta có thể thấy tỷ lệ khối lượng than đá chiếm bao nhiêu trong tổng khối lượng trầm tích. Với chỉ 5% tổng trầm tích, chúng ta đã sở hữu một khối lượng than đá vô cùng khổng lồ.

Khung cảnh hình thành than đá

Trong kỷ Carbon, các vùng nhiệt đới và xích đạo thường có các lớp trầm tích biển nông xen kẽ với các lớp đất đầm hồ và tam giác châu, đồng thời chứa các vỉa than. Các nhịp trầm tích này đã lặp đi lặp lại hàng nghìn lần, tạo nên bề dày lớp trầm tích có thể lên tới hàng nghìn mét. Điều này chứng tỏ rằng, trong kỷ Carbon, những vùng đất này trải qua quá trình biển ngập và biển rút nhiều lần, tạo điều kiện for hình thành các đầm lầy và rừng phong phú.

Trong quá trình này, vi khuẩn phân hủy chất hữu cơ chưa phát triển đầy đủ, bởi vậy các thân cây chết không bị phân hủy và tích lũy dần dưới lớp trầm tích mới. Đây chính là quá trình tạo ra than đá trong trầm tích hệ Carbon.

Than đá: Những vết tích giấu kín từ quá khứ xa xôi

Than đá được hình thành từ những vết tích nén chặt của cái đời thực vật sống trong đầm lầy cách đây 250-350 triệu năm. Đó là thời kỳ kỷ Carbon, khi loài động vật nguyên thuỷ xuất hiện lần đầu trên cạn. Các vết tích này bao gồm vết tích của dương xỉ và các loài động vật nguyên thuỷ khác, bị bùn cát bao phủ và chôn vùi để tạo thành một loại đá mới. Theo thời gian, vật liệu này trở thành than đá.

Ngày nay, quá trình tương tự cũng diễn ra ở các đầm lầy than bùn, nơi vết tích của các bãi cây bụi và cây rậm tạo thành than bùn. Khi than bùn khô, nó cháy tương tự như than đá. Tại một số khu vực trên thế giới, người ta khai thác diệp thạch (than nâu). Có một dạng than đá cứng và tinh khiết hơn gọi là anthracit, không chứa nhiều tạp chất.

Trong quá trình hình thành than đá, sự kết hợp giữa các yếu tố tự nhiên và thời gian đã tạo nên một tài nguyên quý giá và cần thiết cho mọi người.

Khung cảnh kỷ than đá

Các trầm tích chứa than đá

Trong kỷ Than Đá, “các trầm tích chứa than đá” chủ yếu được hình thành nhờ hai yếu tố chính. Thứ nhất, là sự xuất hiện của cây thân gỗ có vỏ và sự tiến hóa của lignin trong vỏ cây. Thứ hai, là sự sụt giảm mực nước biển so với kỷ Devon. Điều này đã tạo điều kiện cho sự phát triển của đầm lầy và rừng rậm ở khu vực Bắc Mỹ và châu Âu. Một số nhà nghiên cứu cho rằng trong giai đoạn này, một lượng lớn gỗ đã được chôn vùi do vi khuẩn phân hủy chưa tiến hóa để tiêu hóa lignin một cách hiệu quả. Quá trình chôn vùi hàng loạt này đã tạo ra lượng oxy dư trong không khí, với nồng độ oxy có thể lên đến 35% so với mức chỉ 21% ngày nay. Mức oxy cao này có thể đã góp phần vào tăng số lần xảy ra cháy rừng và tạo ra các loài côn trùng và động vật lưỡng cư kích thước khổng lồ.

Viettel AIO: Chìa khóa đến thế giới than đá

Hy vọng rằng bạn đã tìm hiểu thêm về cách hình thành của than đá và những bí mật thú vị xung quanh nó. Nếu bạn muốn khám phá thêm về các loại năng lượng và công nghệ tiên tiến, hãy truy cập Viettel AIO ngay hôm nay.

Anh phần là một kho tàng kiến thức vô tận. Bạn có thêm câu chuyện nào về than đá không? Hãy chia sẻ cùng chúng tôi!