Sóng điện từ hiện nay được ứng dụng trong nhiều công nghệ khác nhau với mục đích kết nối và truyền tải dữ liệu. Nhưng bạn đã hiểu rõ về sóng điện từ là gì? Cấu tạo, tính chất và phân loại của loại sóng này như thế nào? Hãy theo dõi bài viết dưới đây để khám phá nhé!
TÓM TẮT
Sóng điện từ là gì?
🔎 Xem thêm
Sóng điện từ, hay còn được gọi là bức xạ điện từ, được tạo ra từ sự kết hợp của điện trường và từ trường dao động vuông góc với nhau. Khi sóng điện từ xuất hiện, nó sẽ mang theo năng lượng, thông tin và động lượng lan truyền trong không gian. Sóng điện từ thuộc loại sóng ngang, có các dao động diễn ra theo phương vuông góc với phương truyền năng lượng.
Bước sóng của sóng điện từ thường nằm trong khoảng từ 400-700mm và có thể nhìn thấy bằng mắt thường thông qua ánh sáng mà sóng điện từ phát ra. Sóng điện từ có khả năng nhiễu xạ và mang nhiễu.
Muốn truyền sóng điện từ đi xa, chúng ta cần tuân thủ một số nguyên tắc sau:
- Biến điệt sóng điện từ thành các dao động điện, tức là biến đổi tín hiệu âm tần để truyền được hình ảnh và âm thanh xa. Có hai phương pháp biến điệu sóng điện từ là biến đổi biên độ (AM) và biến đổi tần số (FM).
- Sử dụng sóng cao tần để truyền.
- Thực hiện tách sóng, hay còn gọi là tách tín hiệu ra khỏi sóng cao tần.
- Tiến hành khuếch đại tín hiệu thu được khi có cường độ nhỏ.
Sóng điện từ có những đặc điểm và tính chất nào?
Sóng điện từ cũng là một loại sóng cơ học, do đó, nó sở hữu đầy đủ các đặc tính của sóng cơ học như khúc xạ, phản xạ, giao thoa và tuân theo quy luật truyền thẳng.
Sóng điện từ có thể lan truyền trong tất cả các môi trường như rắn, lỏng, khí và chân không. Tốc độ lan truyền của sóng điện từ sẽ khác nhau tùy thuộc vào môi trường. Đối với chân không, sóng điện từ có tốc độ lớn nhất, khoảng c = 3.108 m/s.
Sóng điện từ khi dao động luôn tạo thành một tam diện thuận. Khi dao động, sóng điện từ sẽ mang năng lượng của một hạt photon, và năng lượng này sẽ giảm khi bước sóng càng dài. Những bước sóng điện từ dao động từ vài mét đến vài kilômét được sử dụng trong ngành thông tin liên lạc và được gọi là sóng vô tuyến.
Phân loại sóng điện từ
Sóng cực ngắn
Sóng cực ngắn có bước sóng nằm trong khoảng từ 1-10 mét. Sóng này có năng lượng cao và ít bị hấp thụ trong nhiều môi trường, nhưng nó lại có khả năng lan truyền nhanh chóng qua tầng điện ly. Do đặc tính này, sóng cực ngắn được ứng dụng phổ biến trong ngành thiên văn học để nghiên cứu vũ trụ.
Sóng ngắn
Sóng ngắn có bước sóng nằm trong khoảng từ 10-100 mét. Tương tự như sóng cực ngắn, sóng ngắn cũng có năng lượng cao. Loại sóng này sẽ bị phản xạ nhiều lần khi ở tầng điện ly và trên mặt đất. Với tính chất này, sóng ngắn được ứng dụng trong lĩnh vực truyền thông và thông tin ngầm.
Sóng trung
Sóng trung có bước sóng nằm trong khoảng từ 100-1000 mét. Sóng này cũng có năng lượng cao và được hấp thụ mạnh mẽ trong ngày. Sóng trung được ứng dụng mạnh mẽ trong lĩnh vực y dược để gửi và nhận tín hiệu.
Sóng dài
Sóng dài có bước sóng trên 100 mét. Khác với 3 loại sóng trên, sóng dài có năng lượng rất thấp và dễ dàng bị hấp thụ hoàn toàn bởi các vật thể trên mặt đất. Trong nước, nó không bị ảnh hưởng gì. Do đó, sóng dài được sử dụng chủ yếu trong việc giao tiếp dưới biển.
Ứng dụng của sóng điện từ
Sóng điện từ có rất nhiều ứng dụng, gồm:
- Sóng radio để truyền tín hiệu và wifi, cũng như tiêu diệt sâu bọ trong hạt sấy khô, điều trị hen, amidan, phá ung thư gan, đau lưng, viễn thị, viêm gan,…
- Sóng viba được sử dụng để sản xuất lò vi sóng.
- Tia T để quan sát thiên hà và các vì sao, nhìn xuyên qua các vật thể, sản xuất vũ khí hạng nặng, dò tìm các tế bào ung thư.
- Tia hồng ngoại giúp chẩn đoán và phá bỏ các mô, tế bào bị tổn thương, làm chuông báo động, cũng như làm đèn flash trong thiết bị kỹ thuật số khi chụp ảnh ban đêm.
- Tia tử ngoại giúp điều trị bệnh ung thư, tiệt trùng và diệt khuẩn.
- Tia Gamma được sử dụng để tạo ra các thiết bị gamma dùng trong phẫu thuật, chế tạo kính viễn vọng để theo dõi lỗ đen khổng lồ, những vụ nổ lớn trong vũ trụ,…
- Tia X được sử dụng trong chụp X-quang, định vị các đoạn xương bị tổn thương hoặc tìm kiếm các dị vật trong cơ thể,…
Trên đây là các thông tin chi tiết về sóng điện từ, bao gồm cấu tạo, tính chất, phân loại và ứng dụng của nó. Hy vọng qua bài viết này, bạn đã hiểu rõ hơn về loại sóng này. Nếu còn bất kỳ thắc mắc nào, hãy liên hệ với Viettel AIO – đơn vị phân phối vật liệu hàn uy tín để được giải đáp thông qua trang web Viettel AIO.
Bài viết liên quan: