Kinh nghiệm gì mà “rút hoài không hết”?

Chắc hẳn bạn đã từng nghe câu nói “rút kinh nghiệm” không chỉ một lần. Câu chuyện về việc “rút hoài không hết” đã trở thành một tình huống quen thuộc trong cuộc sống hàng ngày của chúng ta. Vậy, đâu là cái kinh nghiệm mà khó rút đến thế?

Câu chuyện bắt đầu từ việc không thực hiện được chủ trương “đất đổi đất” trong việc đền bù giải phóng mặt bằng dự án Hồ Tả Trạch. Hậu quả của việc này là 10 năm nợ tiền đền bù dân, buộc Chính phủ phải sử dụng 77 tỷ đồng từ nguồn vốn trái phiếu Chính phủ dự phòng để giải quyết vấn đề này.

Bất ngờ không khỏi khi Chủ tịch Quốc hội Nguyễn Thị Kim Ngân đã phát biểu trong buổi họp lấy ý kiến UBTVQH: “Cho Chính phủ tiếp tục rút kinh nghiệm một lần nữa”. Cuộc sống của chúng ta có đủ nhiều câu chuyện về việc “rút hoài không hết” đến mức bà Chủ tịch Quốc hội phải thốt lên như vậy. Vậy đâu mới là cái kinh nghiệm mà khó rút đến thế?

Chúng ta sẽ tìm hiểu về kinh nghiệm trong câu chuyện dự án Hồ Tả Trạch, nguồn cơn của câu cảm thán “rút hoài không hết”. Vấn đề nằm ở việc đền bù giải phóng mặt bằng theo chủ trương “đất đổi đất”. Phương án này đã phá sản do thiếu quỹ đất để đền bù, khiến cho người dân thiếu đất sản xuất trong suốt 10 năm qua.

“Kinh nghiệm” ở đây thực chất là việc xây dựng phương án đền bù giải phóng mặt bằng mà không căn cứ vào thực tế. Đây không phải là một kinh nghiệm mới, không phải một bài học chỉ đến từ dự án này.

Rõ ràng là sử dụng một nguồn lực không rõ ràng, một diện tích đất không có thực để làm cơ sở cho việc xây dựng chủ trương, chẳng ai không thấy rằng đó là một sai lầm. Nếu xem đó là kinh nghiệm, thì kinh nghi�

�m này đã được rút ra từ vài trăm năm trước, từ khi có câu thành ngữ “đếm cua trong lỗ” của người xưa.

Các cụ đã đúc kết từ thực tế rằng, kinh nghiệm là những sai lầm đã được khẳng định để không lặp lại. Vì vậy, không có khái niệm “kinh nghiệm rút hoài không hết” như bà Chủ tịch Quốc hội băn khoăn có lý.

Không cần phải tranh cãi thêm, điều rõ ràng là việc rút hoài không hết mà người ta gắn khớp với kinh nghiệm, thực chất là tâm thế của những người được giao trách nhiệm thực hiện dự án. Họ thực hiện nhiệm vụ mà không đặt lợi ích của người dân vào quyết định của mình.

Nếu coi lợi ích của người dân như một ưu tiên, những người thực hiện dự án Hồ Tả Trạch chắc chắn sẽ xem xét số người dân bị mất đất, cần bao nhiêu diện tích để đền bù và diện tích đó sẽ lấy từ đâu. Nếu những câu hỏi này được trả lời 10 năm trước, UBTVQH không phải chấp thuận một đề xuất từ Chính phủ mà biết rằng nó không phù hợp.

Hậu quả của dự án Hồ Tả Trạch không xuất phát từ một yếu tố bất ngờ chưa có tiền lệ, không phải là một kinh nghiệm mới. Nó xuất phát từ sự thiếu chuẩn mực trong việc thực thi trách nhiệm. Đó là sự cố ý làm trái. Thiếu kinh nghiệm hoàn toàn khác với việc cố ý làm trái.

Cần có một ngọn roi quốc pháp để trừng trị những hành vi cố ý làm trái. Chỉ khi đối mặt với sự trừng trị thích đáng của pháp luật, chúng ta mới thể rút ra kinh nghiệm.

Các cụ dạy rằng, không có sai lầm nào mà không phải trả giá!

Phạm Trung Tuyến

Đọc thêm về Viettel AIO để hiểu thêm về các dịch vụ của chúng tôi.