Chân dung thầy Chu Văn An

Nhà giáo Chu Văn An (1292 – 1379)

Nhà giáo Chu Văn An, người có tên thật là Chu An, hiệu là Tiều Ân, tên chữ là Linh Triệt. Ông được ghi danh là một trong những nhà giáo ưu tú nhất trong lịch sử Việt Nam.

Thầy Chu Văn An là một người chính trực và không thích những thị phi trong quan trường. Ông đã mở một trường dạy học ở làng Huỳnh Cung, bên bờ sông Tô Lịch (Hà Nội ngày nay). Sau đó, ông được vua Trần Minh Tông mời đến dạy tại Quốc Tử Giám và làm thầy riêng cho thái tử Trần Vượng, hay còn được biết đến là vua Trần Hiến Tông sau này.

Trong cuộc đời, ông đã có một hành động chính trực nổi tiếng là khi ông dâng “Thất trảm sớ” và yêu cầu vua Trần Dụ Tông chém đầu bảy tên gian thần, nhưng bị vua từ chối. Sau đó, ông rời đi và về ở gần núi Phượng Hoàng, Chí Linh, Hải Dương, trở thành một thầy giáo truyền thụ kiến thức cho đến khi qua đời.

Trạng Trình Nguyễn Bỉnh Khiêm được tạc tượng đồng nhờ những đóng góp lớn cho nền Giáo dục Việt Nam.

Trạng Trình Nguyễn Bỉnh Khiêm (1491 – 1585)

Trạng Trình Nguyễn Bỉnh Khiêm, tự là Hạnh Phủ, hiệu là Bạch Vân cư sĩ, còn được biết đến với cái tên quen thuộc là Trạng Trình.

Ông là một trong những nhà giáo vĩ đại có ảnh hưởng lớn nhất trong lịch sử và văn hóa Việt Nam thế kỷ 16. Nguyễn Bỉnh Khiêm là một nhà đạo đức, nhà thơ và nhà giáo được xem là đại diện tiêu biểu nhất của lịch sử phát triển văn hóa Việt Nam trong thời kỳ nhiều biến động lớn này.

Trong quá trình giảng dạy, ông lấy hiệu là Bạch Vân cư sĩ và đã cho xây dựng Am Bạch Vân, lập quán Trung Tân, cầu Nghinh Phong và Trường Xuân để thuận tiện cho việc giao lưu của dân chúng. Ông cũng mở một trường dạy học bên sông Tuyết (hay còn gọi là sông Hàn). Vì những đóng góp đó, ông được mọi người gọi là “Tuyết Giang phu tử”. Công việc trồng người của ông đã mang lại cho đất nước và thế hệ sau những người học trò giỏi giang và hiển đạt như Phùng Khắc Khoan, Lương Hữu Khánh,…

Một trong những sự kiện được người đời ghi nhớ về ông là việc ông từ chối hợp tác với quân Tây Sơn ngay cả khi Nguyễn Huệ đã thân chinh đến gặp ông.

“La Sơn Phu Tử’ Nguyễn Thiếp (1723 – 1804)

Nguyễn Thiếp là danh sĩ nổi tiếng đời hậu Lê và Tây Sơn. Cùng với Nguyễn Bình Khiêm, ông được tôn là “Phu tử”. Với sự thông minh và những điều kiện đủ để phát triển, Nguyễn Thiếp trở thành một người giỏi về kiến thức và thành công. Ông không trụy lạc và sống theo cách riêng của mình dựa trên đạo hiếu và lẽ xuất, xử của nhà Nho. Mặc dù ông đã thành công trong con đường công danh trước mắt, nhưng sau đó ông chuyển sang ẩn dật vì lý do không rõ. Ông cũng từ chối hợp tác với quân Tây Sơn ngay cả khi Nguyễn Huệ đã thân chinh đến gặp ông. Sau 13 năm làm quan, chán nản, ông rút về sống ẩn dật trên núi Bùi Phong, và đã truyền kiến thức cho nhiều học trò, góp phần chấn hưng việc học bị sa lạc sau nhiều năm loạn lạc ở thời Tây Sơn.

Nhà giáo Lê Quý Đôn

Nhà giáo Lê Quý Đôn (1726 – 1784)

Trong thế kỷ 18, tri thức văn hóa và khoa học của dân tộc đạt đến một trình độ súc tích, cần hệ thống hóa và phân loại. Và Lê Quý Đôn với học vấn uyên bác đã trở thành người “tập đại hành” mọi tri thức của thời đại. Tác phẩm của ông đánh dấu thành tựu văn hóa của một thời đại với tất cả ưu điểm và nhược điểm của nó. Qua việc dạy dỗ về kiến thức và đạo đức, học trò của ông như Bùi Huy Bích, Bùi Bích Tựu đã trở thành những người thành công và giữ vững vị trí quan trọng trong triều đình.

Nhà giáo Cao Bá Quát

Nhà giáo Cao Bá Quát (1809 – 1854)

Cao Bá Quát, tự là Chu Thần, hiệu là Cúc Đường, biệt hiệu là Mẫn Hiên, là người tài năng và đức độ. Nhiều người trong thời đại nói về ông như “Văn như Siêu, Quát vô triều Hán” hoặc “Thánh Quát, Thần Siêu” để chỉ tài năng văn chương lỗi lạc của ông và Nguyễn Văn Siêu.

Nguyễn Đình Chiểu (1822 – 1888) – bậc tôn sư của đất phương Nam

Sự nghiệp trồng người là một hành trình dài, học tập là công việc cả đời. Học tập từ quá khứ với những tấm gương bậc hiền nhân là một việc nên làm nhân ngày lễ trọng đại tôn sư trọng đạo này.

Viettel AIO