Ai cũng biết rằng họ Mai không phải là một trong những dòng họ phổ biến ở Việt Nam. Tuy nhiên, ít ai biết rằng họ Mai có một gốc tích đặc biệt và vị thần tổ nổi tiếng của dòng họ này cũng có liên quan đến vua Hùng.
TÓM TẮT
Họ Mai – Một dòng họ nội sinh gắn liền với lịch sử dân tộc
Họ Mai là một dòng họ ở Đông Á, đặc biệt phổ biến ở miền Bắc Trung Bộ và Bắc Bộ của Việt Nam. Trong số ít những người mang họ Mai, có một số gia đình sinh sống ở các tỉnh như Thanh Hóa, Nghệ An, Quảng Trị, Nam Định, Hưng Yên,… Họ Mai được coi là một trong những dòng họ nội sinh, có mặt từ rất sớm trong lịch sử dân tộc.
Vị thần tổ Mai An Tiêm – Nhân vật gắn liền với truyền thuyết Việt
Trong gia phả của họ Mai ở làng Hậu Trạch, được chép lại từ thời vua Hùng Vương thứ 6, có ghi nhận về ông Mai Yển, hiệu An Tiêm. Tuy nhiên, ông thường được biết đến với cái tên Mai An Tiêm, nguyên làm Thượng thư lại Bộ Xuân Thu. Vì có nhiều công lao, ông được vua gả con gái cho làm vợ. Mai An Tiêm còn là nhân vật chính trong truyền thuyết về trái dưa hấu – một truyền thuyết quen thuộc đối với người Việt.
Mai An Tiêm – Thượng thủy tổ dòng họ và vị thần tổ họ Mai
Mai An Tiêm được công nhận là Thượng thủy tổ dòng họ Mai, theo Cuốn Gia tộc họ Mai xuất bản lần đầu vào năm 2010. Người ta cho rằng, vùng Nga Sơn, Thanh Hóa được Mai An Tiêm khai phá. Vào giai đoạn đó, người dân nhập cư vào vùng đất này đã tự nguyện nhận mình là người họ Mai.
Năm 2022, tại Đại hội Đại biểu họ Mai Việt Nam, Mai An Tiêm đã được thống nhất làm thần tổ họ Mai tại Việt Nam. Ông được nhìn nhận là một nhân vật lịch sử đặc biệt, gắn liền với văn hóa và dân tộc Việt Nam, đặc biệt là dòng họ Mai.
Họ Mai – Một vương triều riêng và những chi tiết thú vị
Trong lịch sử, họ Mai đã có một vương triều riêng. Mai Thúc Loan (670 – 723) là vị vua đầu tiên của họ Mai. Sau khi lên ngôi, ông đóng đô tại Kinh Đô Vạn An ở Nam Đàn, Nghệ An.
Ngoài ra, một chi tiết đáng chú ý là một số vương hầu và quan lại thời nhà Trần đã bị xử tội và bắt đổi họ thành họ Mai. Thời kỳ chống quân Nguyên Mông, một số tôn thất và quan lớn đã xin hàng giặc. Vào năm 1289, sau khi đánh đuổi xâm lược, nhà Trần mới xử phạt những kẻ này. Hình phạt có thể là tử hình, tịch thu đất đai, tước bỏ quốc tính và đổi họ. Trong số đó có những trường hợp như Trần Lộng bị đổi thành Mai Lộng, Trần Kiện bị đổi thành Mai Kiện.
Như vậy, họ Mai không chỉ có một gốc tích đặc biệt mà còn gắn liền với những truyền thuyết quen thuộc của người Việt Nam. Chính vì vậy, việc suy tôn Mai An Tiêm làm vị thần tổ họ Mai đã được thống nhất và là vinh dự đặc biệt cho dòng họ này. Đó cũng là một trong những điều thú vị về họ Mai mà không phải ai cũng biết đến.
Bài viết liên quan: