Kéo co một trong những trò chơi dân gian được gìn giữ. Cùng LEEP.APP tìm hiểu chi tiết về những nét đẹp đặc trưng của trò chơi này dưới đây.
Kéo co, một môn thể thao được công nhận là di sản văn hóa của thế giới, đã tồn tại từ rất lâu. Trò chơi này đã trở thành một phần không thể thiếu trong nhiều nước Đông và Đông Nam Á như Hàn Quốc, Philippines, Campuchia và Việt Nam. Mỗi quốc gia có cách chơi kéo co riêng, phản ánh lối sống, văn hóa và lịch sử đặc trưng của từng quốc gia.
TÓM TẮT
Kéo co là gì?
Kéo co là một môn thể thao đối kháng, trong đó hai đội thi đấu với nhau để thể hiện sức mạnh tập thể. Mỗi đội kéo vào một đầu của một sợi dây thừng và sử dụng lực để kéo dây theo một hướng nhất định. Mục đích là đưa dây đi một khoảng cách xa nhất và chống lại lực kéo của đội đối phương.
Kéo co thường được chơi trong các lễ hội năm mới để cầu mong mưa thuận gió hòa và mùa màng bội thu. Ở Campuchia, trò chơi này được thực hiện bởi ba cộng đồng sống quanh hồ Tonle Sap, gần Angkor Watt. Ở Philippines, trò chơi kéo co được diễn ra ở Hungduan, nơi nổi tiếng với cánh đồng lúa bạt ngàn. Trò chơi này cũng rất phổ biến ở nhiều khu vực trên khắp đất nước Hàn Quốc.
Ở Việt Nam, kéo co phổ biến, đặc biệt tại Lào Cai, Vĩnh Phúc, Bắc Ninh và Hà Nội. Trò chơi này thường được tổ chức trong các lễ hội truyền thống tại các địa phương này. Ví dụ, ở huyện Sóc Sơn, ngoại ô Hà Nội, người ta sử dụng cây tre già thay cho dây thừng. Tại lễ hội Đền Trần Vũ tổ chức hàng năm tại làng Ngọc Trì, quận Long Biên âm lịch, người dân cũng tổ chức trò chơi kéo co.
Nguồn gốc của trò chơi kéo co
Nguồn gốc của trò chơi kéo co chưa được xác định một cách chính xác. Tuy nhiên, trò chơi này đã tồn tại từ rất lâu đời và có xuất xứ từ nhiều nước khác nhau như Campuchia, Ai Cập cổ đại, Hy Lạp, Ấn Độ và Trung Quốc.
Theo một cuốn sách từ triều Đường, trò chơi kéo co được ghi chú dưới tên gọi “kéo móc” và đã được sử dụng từ thời nước Chu trong thời Xuân Thu. Trò chơi này đã được các ban chỉ huy quân sự sử dụng để đào tạo chiến binh. Trong triều Đường, Hoàng đế Huyền Tông quảng bá trò chơi kéo co với quy mô lớn. Trò chơi này sử dụng dây thừng dài đến 167m và hơn 500 người tham gia trên mỗi đầu dây. Mỗi đội cũng có một đội trống riêng để khích lệ người tham gia.
Ở Hy Lạp cổ đại, trò chơi kéo co được gọi là helkustinda, efelkustinda và dielkustinda. Helkustinda và efelkustinda tương tự với trò chơi kéo co thông thường, trong khi dielkustinda không sử dụng dây thừng và các đội kéo tay nhau. Trò chơi này ở Hy Lạp cổ đại là một trong những trò chơi phổ biến nhất được sử dụng để tăng cường sức mạnh.
Các tìm hiểu khảo cổ học cũng cho thấy trò chơi kéo co đã được phổ biến ở Ấn Độ vào thế kỷ 12. Mặc dù không có thời gian và địa điểm cụ thể trong lịch sử để xác định nguồn gốc của trò chơi này, nhưng có bằng chứng được tìm thấy trên một bức phù điêu bằng đá mô tả trò chơi kéo co đang diễn ra.
Kéo co trở thành môn thể thao
Cuộc thi kéo co đầu tiên được tổ chức trong Thế vận hội mùa hè năm 1904, khi nhiều câu lạc bộ kéo co từ nhiều quốc gia tham gia. Kéo co đã trở thành một môn thể thao chính thức trong Thế vận hội Olympic từ năm 1900 đến năm 1920. Tuy nhiên, sau đó, nó đã không được tiếp tục tổ chức trong Thế vận hội. Hiện nay, Liên đoàn kéo co quốc tế (TWIF) tổ chức các giải đấu thế giới định kỳ hàng năm, bao gồm cả trong nhà và ngoài trời.
Ở Anh, môn thể thao này ban đầu do Hiệp hội Vận động viên Nữ (AAA) quản lý đến năm 1984. Tuy nhiên, hiện nay nó được quản lý bởi Hiệp hội Kéo co (thành lập năm 1958) và Liên đoàn Kéo co Vương quốc Anh (thành lập năm 1984). Tại Scotland, Hiệp hội Kéo co Scotland được thành lập vào năm 1980. Môn thể thao này cũng có mặt trong Highland Games tại Scotland.
Từ năm 1976 đến năm 1988, trò chơi kéo co đã trở thành một sự kiện thường xuyên và được ghi lại trong chương trình truyền hình “Battle of the Network Stars”. Trong chương trình này, các đội gồm những người nổi tiếng tham gia thi đấu trong các sự kiện thể thao khác nhau. Màn trình diễn kéo co hoành tráng của Lou Ferrigno vào tháng 5 năm 1979 đã tạo nên kỷ lục và nhận được sự chú ý của công chúng.
Luật chơi kéo co
Kéo co là một trong những trò chơi cổ xưa nhất mà con người biết đến và ngày nay vẫn là một môn thể thao phổ biến để thể hiện sức mạnh của hai đội. Trên toàn thế giới, có hơn 50 quốc gia đã tham gia Liên đoàn kéo co Quốc tế. Trò chơi kéo co có nhiều biến thể trên khắp thế giới.
Đối tượng của trò chơi
Trong trận đấu kéo co, mục tiêu là đánh bại đối thủ và giành chiến thắng bằng cách thắng ít nhất hai trong ba lượt kéo. Mỗi lần kéo, mục tiêu là kéo đối phương và đưa điểm đánh dấu 4m của đối phương về phía trung tâm, sao cho nó vượt qua đường chính giữa, đồng thời định đoạt chiến thắng.
Người chơi và công cụ
Mỗi đội gồm 8 thành viên, tất cả đều hợp tác để kéo dây. Kéo co có vẻ đơn giản nhưng thực tế lại yêu cầu một số kỹ thuật đặc biệt để thành viên sử dụng nhịp điệu kéo dây một cách hiệu quả. Người hướng dẫn đóng vai trò quan trọng, như một huấn luyện viên, đưa ra lệnh khi nào cần dùng lực và khi nào nên nghỉ.
Dây kéo là phần quan trọng nhất và thường được làm bằng dây thừng. Dây thừng phải có chu vi khoảng 1cm và dài ít nhất 33,5m với đầu trơn. Các công cụ khác bao gồm giày chuyên dụng, đệm khuỷu tay và đầu gối cũng như dây đai để hỗ trợ lưng.
Cách chấm điểm
Trong trò chơi kéo co, không có cách tính điểm giống như các trò chơi đồng đội khác. Tuy nhiên, vì các đội thi đấu với nhau trong một trận đấu ba hay nhất, nên có một hình thức tính điểm. Đội thắng trận đấu phải giành được ít nhất hai trong ba lượt kéo để giành chiến thắng.
Mỗi đội đánh dấu vào đầu dây cách tâm 4m. Đội nào bị kéo về phía trung tâm và vượt qua vạch kẻ trên đường chính giữa được tuyên bố là đội thua cuộc. Trận đấu thường có kết quả tốt nhất trong ba lượt kéo. Trận nào giành thành công 2/3 lượt kéo được coi là người chiến thắng.
Quy tắc kéo co
- Mỗi đội trong cuộc thi kéo co gồm tám người.
- Có nhiều phân loại trọng lượng khác nhau trong kéo co. Tổng trọng lượng của tám người không được vượt quá giới hạn quy định.
- Sợi dây được sử dụng phải có chu vi khoảng 11cm. Sợi dây được đánh dấu ở giữa bằng đường tâm và có hai vạch cách đường giữa 4m.
- Khi bắt đầu kéo, đường tâm của dây phải nằm trên đường được đánh dấu trên mặt đất.
- Cả hai đội cùng kéo dây và đội kéo được vạch trên dây gần đối thủ nhất qua vạch giữa sẽ giành chiến thắng.
- Dây phải được kéo dưới cánh tay và khuỷu tay, không được sử dụng đầu gối.
- Đội chiến thắng phải giành được ít nhất hai trong ba lượt kéo trong mỗi trận.
Hiện nay, trò chơi kéo co dân gian của Việt Nam đã được UNESCO công nhận là di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại. Đồng thời, nó đã trở thành môn thể thao phổ biến và được chơi tại hầu hết các quốc gia trên thế giới.
Nguồn tham khảo:
Bài viết liên quan: