Việc sử dụng tài sản để bảo đảm thực hiện nhiều nghĩa vụ là một vấn đề được nhiều người quan tâm. Trên thực tế, biện pháp bảo đảm bằng tài sản như cầm cố, thế chấp, bảo lãnh,… thường được sử dụng để đảm bảo nghĩa vụ trong hợp đồng dân sự. Nhưng liệu một tài sản có thể đảm bảo cho nhiều nghĩa vụ được không? Bài viết này sẽ giải đáp những thắc mắc pháp lý về biện pháp bảo đảm bằng tài sản.

Tài sản bảo đảm là gì?

Tài sản bảo đảm là tài sản được bên bảo đảm dùng để đảm bảo thực hiện nghĩa vụ đối với bên nhận bảo đảm thông qua các biện pháp bảo đảm như cầm cố, thế chấp, bảo lãnh, ký quỹ, đặt cọc,… Theo quy định của pháp luật, tài sản bảo đảm phải thuộc quyền sở hữu của bên bảo đảm, không có tranh chấp và được phép giao dịch. Ngoài ra, tài sản bảo đảm cũng có thể là quyền sử dụng đất của bên bảo đảm, hoặc tài sản của người thứ ba nếu có thoả thuận giữa bên bảo đảm, bên nhận bảo đảm và người thứ ba.

Điều 295 Bộ luật dân sự 2015 quy định rõ những điều kiện cần thiết cho tài sản bảo đảm:

  • Tài sản bảo đảm phải thuộc quyền sở hữu của bên bảo đảm, trừ trường hợp cầm giữ tài sản, bảo lưu quyền sở hữu.
  • Tài sản bảo đảm có thể được mô tả chung, nhưng phải xác định được.
  • Tài sản bảo đảm có thể là tài sản hiện có hoặc tài sản hình thành trong tương lai.
  • Giá trị của tài sản bảo đảm có thể lớn hơn, bằng hoặc nhỏ hơn giá trị nghĩa vụ được bảo đảm.

Căn cứ vào Nghị định số 21/2021/NĐ-CP, tài sản dùng để bảo đảm nghĩa vụ bao gồm:

  • Tài sản hiện có hoặc tài sản hình thành trong tương lai, trừ trường hợp bị cấm giao dịch.
  • Tài sản bán trong hợp đồng mua bán với bảo lưu quyền sở hữu.
  • Tài sản thuộc đối tượng của nghĩa vụ nhưng bị vi phạm đối với biện pháp cầm giữ.
  • Tài sản thuộc sở hữu toàn dân khi có quy định của pháp luật.

Phạm vi nghĩa vụ được bảo đảm

Theo Điều 293 Bộ luật Dân sự 2015, phạm vi nghĩa vụ được bảo đảm có thể là một phần hoặc toàn bộ, dựa trên thỏa thuận hoặc quy định của pháp luật. Trong trường hợp không có thỏa thuận và pháp luật không quy định phạm vi bảo đảm, thì nghĩa vụ được coi như được bảo đảm toàn bộ, bao gồm cả nghĩa vụ trả lãi, tiền phạt và bồi thường thiệt hại. Nghĩa vụ được bảo đảm có thể là nghĩa vụ hiện tại, trong tương lai hoặc có điều kiện. Trường hợp nghĩa vụ bảo đảm trong tương lai, nghĩa vụ sẽ được hình thành trong thời hạn bảo đảm nếu không có thỏa thuận khác.

Ý nghĩa của việc sử dụng tài sản để bảo đảm

Việc sử dụng tài sản để bảo đảm thực hiện nghĩa vụ mang lại nhiều lợi ích:

  • Đối với bên nhận bảo đảm: Biện pháp bảo đảm tài sản giúp bảo vệ quyền lợi của bên nhận bảo đảm và thực hiện hợp đồng một cách an toàn. Nếu bên có nghĩa vụ không thực hiện, không đúng hoặc không đầy đủ nghĩa vụ đã cam kết, bên nhận bảo đảm có thể áp dụng biện pháp bảo đảm để buộc bên có nghĩa vụ phải thực hiện đúng nghĩa vụ và bảo đảm quyền lợi cho mình.
  • Đối với bên bảo đảm: Sử dụng tài sản để bảo đảm giúp bên bảo đảm duy trì hoạt động sản xuất – kinh doanh và đạt được mục đích sử dụng tài sản. Bên bảo đảm vẫn giữ quyền sở hữu và tiếp tục khai thác, sử dụng tài sản để phục vụ sản xuất, kinh doanh. Do đó, nguồn lợi từ việc khai thác tài sản bảo đảm sẽ giúp bên nhận bảo đảm thu hồi vốn, tái đầu tư và thanh toán nợ.

Có thể sử dụng một tài sản để đảm bảo nhiều nghĩa vụ được không?

Theo Điều 296 Bộ luật Dân sự 2015, một tài sản có thể được sử dụng để đảm bảo nhiều nghĩa vụ nếu giá trị của tài sản đó lớn hơn tổng giá trị các nghĩa vụ đảm bảo, trừ trường hợp có thỏa thuận hoặc quy định khác của pháp luật. Trong trường hợp này, bên bảo đảm phải thông báo cho bên nhận bảo đảm biết về việc tài sản bảo đảm đang được sử dụng để bảo đảm nghĩa vụ khác, và mỗi lần bảo đảm phải được lập thành văn bản.

Trường hợp cần xử lý tài sản để thực hiện một nghĩa vụ đến hạn, thì các nghĩa vụ khác sẽ được coi là đã đến hạn và tất cả các bên tham gia nhận bảo đảm phải cùng xử lý tài sản. Bên nhận bảo đảm có trách nhiệm thông báo và xử lý tài sản, trừ khi có thỏa thuận khác. Nếu giá trị tài sản bảo đảm lớn hơn tổng giá trị các khoản nợ phải trả, tài sản đó có thể được sử dụng để bảo đảm nghĩa vụ trả nợ. Tuy nhiên, bên bảo đảm phải thông báo cho bên nhận bảo đảm biết về việc tài sản đang được sử dụng để bảo đảm các nghĩa vụ khác.

Luật sư tư vấn về bảo đảm thực hiện nghĩa vụ bằng tài sản

Chúng tôi cung cấp dịch vụ tư vấn pháp lý về biện pháp bảo đảm thực hiện nghĩa vụ bằng tài sản. Qua công việc tư vấn, chúng tôi sẽ giúp khách hàng:

  • Tư vấn về các vấn đề liên quan đến bảo đảm thực hiện nghĩa vụ bằng tài sản.
  • Soạn thảo, rà soát các hợp đồng về nghĩa vụ bảo đảm.
  • Đại diện khách hàng tham gia đàm phán, ký kết hợp đồng dân sự.
  • Tham gia vào quá trình tố tụng giải quyết tranh chấp hợp đồng.
  • Các công việc pháp lý khác.

Để biết thêm thông tin về bài viết hoặc cần tư vấn về quy định pháp luật liên quan đến hợp đồng dân sự, xin vui lòng liên hệ với chúng tôi qua hotline 1900.63.63.87 để được tư vấn miễn phí và hỗ trợ tốt nhất. Vui lòng truy cập Viettel AIO để biết thêm thông tin. Xin cảm ơn.

Scores: 5 (39 votes)