Rùa, loài động vật lớn chậm, được sinh trưởng theo điều kiện môi trường như thời tiết, nhiệt độ và chất lượng thức ăn. Chúng có thể lớn từ 300 – 400g sau 2 năm nuôi. Tuy nhiên, với nguồn thức ăn dồi dào và kinh nghiệm nuôi, rùa có thể đạt tới 500 – 600g/con.
TÓM TẮT
Đặc điểm chung của loài rùa
🔎 Xem thêm
Đặc tính đi kiếm ăn
Ở tự nhiên, rùa thường ăn các loại động vật như động vật phù du, công trùng, tôm tép, cua và cá. Tuy nhiên, khi nuôi rùa, chúng thích ăn các con vật đã ươn thối. Khi ăn, rùa thường tranh cướp mồi và có thể ăn cám, bắp, khoai lang.
Rùa ăn nhiều vào mùa hè, lượng thức ăn tương đương với 5 – 10% trọng lượng cơ thể. Trong mùa đông, từ tháng 12 đến tháng 3, khi thời tiết lạnh rét, lượng thức ăn giảm xuống chỉ còn 3-5% trọng lượng cơ thể.
Đặc biệt, rùa có khả năng chịu đói và không tấn công kẻ thù. Khi gặp mối đe dọa, chúng chỉ trốn vào hang hay lặn xuống nước, chui vào bụi rậm và co rút đầu lại.
Quá trình sinh trưởng của rùa
Rùa là loài có quá trình sinh trưởng chậm, phụ thuộc vào các yếu tố môi trường như thời tiết, nhiệt độ và chất lượng thức ăn. Sau 2 năm nuôi, rùa có thể đạt tới 300 – 400g. Tuy nhiên, khi có nguồn thức ăn dồi dào và kinh nghiệm trong việc nuôi, rùa có thể đạt tới 500 – 600g/con.
Rùa lớn nhanh nhất từ tháng 4 đến tháng 11.
Dưới điều kiện nuôi ăn cá mè băm nhỏ và môi trường nhiệt độ 25 – 28°C, với việc nuôi 100g/con, rùa có thể tăng trọng 28g/con/tháng. Khi nhiệt độ giảm xuống dưới 10°C, sức ăn của rùa giảm và tốc độ tăng trưởng cũng chậm đi.
Ngoài ra, trong cùng điều kiện nuôi dưỡng, con cái thường lớn nhanh hơn con đực.
Quá trình sinh sản của rùa
Rùa là loài đẻ trứng trên cạn và thụ tinh trong. Đặc biệt, thời gian thụ tinh của rùa có thể kéo dài lên đến 6 tháng. Do đó, khi rùa đẻ, tỷ lệ con đực thường ít hơn con cái. Mùa sinh sản chính của rùa là vào cuối xuân đầu thu.
Rùa thường đẻ nhiều vào những ngày mưa to và có sấm chớp nhiều. Để tìm trứng rùa, chỉ cần đi ven các bãi sông, đầm hồ, ao thấy đất bị mài và các vết móng đào đất lấp o ổ trứng mới đẻ của rùa cái. Sau đó, lật nhẹ nhàng các lớp đất phủ ở phía trên để tìm lỗ nhỏ, đường kính miệng từ 4 – 5cm và sâu khoảng 10 – 15cm. Trứng rùa được xếp lần lượt từ đáy lên miệng lỗ. Lúc mới đẻ, trứng thường dính vào nhau và có vỏ mềm.
Sau khi đẻ, rùa bò xuống nơi gần nhất để nghỉ và canh giữ. Dân gian gọi đây là “rùa ấp bóng”. Mỗi lứa đẻ của rùa nặng 2.000g có thể có từ 10 – 15 quả trứng. Rùa mẹ đẻ sau 5 – 7 ngày sẽ tiếp tục giao phối. Rùa nặng 4.000 – 5.000g có thể đẻ 4 – 5 lứa trong 1 năm. Thời gian rùa đẻ ở miền Bắc từ tháng 4 – 9, đẻ nhiều nhất vào các tháng 5, 6, 7 và đôi khi đẻ đến hết tháng 10 dương lịch. Đường kính của trứng có kích thước lớn khoảng 17 – 20mm, nặng 6 – 6,5g/quả. Nhiệt độ đẻ thích hợp cho rùa là 25 – 32°C.
Một số đặc điểm đặc biệt của rùa
Rùa là loài động vật có thể thay đổi nhiệt độ cơ thể, nhiệt độ của rùa thay đổi từ từ và thường theo nhiệt độ không khí. Chúng thường sống dưới nước như sông, suối, đầm, hồ và ao. Rùa có khả năng bơi ở đáy nước trong một thời gian dài và chúng có nhiều mạch máu ở vùng họng. Rùa cũng có thể đi xa vượt qua đê vào đầm hồ hay từ ao này sang ao khác.
Ngoài ra, rùa là loài phàm ăn nhưng lớn chậm. Chúng thở bằng phổi và sống dưới nước là chính. Rùa thích chui rúc vào các hang hốc ở bờ kè đá và thường tập trung ở các đoạn sông gần các cửa kênh và rạch dẫn nước vào đồng ruộng. Ban đêm, rùa thường lên bờ và ban ngày chúng nổi đầu lên mặt nước, có khi bò lên bờ.
Mặc dù rùa có tính hung dữ giống nhiều loài ăn thịt khác, nhưng chúng lại rụt rè và có thể chạy chôn khi nghe thấy tiếng động hoặc sự di chuyển của con người và súc vật. Khi đói, rùa có thể ăn thịt nhau và có khi một con bị thương chảy máu thì các con khác sẽ xông lại và cắn xé một cách tàn bạo.
Rùa có thể sống rất lâu, đặc biệt là rùa biển, có thể sống hàng trăm năm trong môi trường thuận lợi. Ở Trung Quốc, đã từng có một nông dân bắt được một con rùa lạ ở núi Tiên Nham. Các chuyên gia sau khi nghiên cứu kết luận con rùa này có tuổi trên dưới 800 năm. Cuốn sách cổ của Trung Quốc cũng ghi lại trường hợp một con rùa khi chết đã đạt tới 3000 năm tuổi. Điều này chứng tỏ rằng rùa có tuổi thọ cao nhờ cấu trúc cơ thể đặc biệt, như sự phân chia tế bào nhiều hơn người, tim rùa có thể hoạt động trong 48 giờ sau khi tách khỏi cơ thể, bộ phận hô hấp khác thường và khả năng nhịn ăn.
Rùa có khả năng nhịn đói tốt. Loài rùa có đặc tính này do chúng phải thích nghi với tình trạng thiếu thức ăn, điều này làm cho rùa kiếm mồi trở nên khó khăn. Khi có điều kiện thuận lợi, rùa sẽ ăn nhiều để tích trữ năng lượng để sử dụng khi đói. Chúng cũng có thể nằm im trong thời gian dài, không di chuyển để giảm hoạt động chuyển hóa cơ thể xuống mức thấp nhất.
Ngoài ra, nhiệt độ cơ thể của rùa có thể thay đổi theo môi trường xung quanh mà không cần tiêu tốn năng lượng để duy trì nhiệt độ ổn định. Một ví dụ cho thấy khả năng này là khi người dân Trung Quốc đào nền một ngôi nhà ở Thẩm Dương, họ phát hiện một hộp gỗ có một con rùa bên trong. Ban đầu, con rùa ngủ yên, khoảng 5 giờ sau đó con bắt đầu hoạt động và bò đi. Khi kiểm tra, người ta nhận ra rằng chủ nhân của ngôi nhà này, cách đây 60 năm, đã chọn con rùa để làm “vật trấn yêu” do mê tín. Khả năng nhịn đói lâu dài của rùa thể hiện rõ ràng trong trường hợp này.
Vỏ mai của rùa rất cứng, có cấu trúc vững chắc nhằm bảo vệ cơ quan nội tạng và tránh sự phân giải. Khi gặp nguy hiểm, rùa co đầu, đuôi và bôn chân vào dưới mai để tự bảo vệ. Tuy nhiên, cũng có loài rùa có vỏ mai mềm.
Khi bắt rùa biển, người ta thường thấy nước mắt của rùa rơi thành giọt mà rùa như đang khóc. Điều này là do rùa bài tiết lượng muối quá nhiều trong cơ thể. Do sống lâu dài trong nước biển, cơ thể rùa có nhiều muối để thích nghi với môi trường sống. Khi môi trường sống thay đổi, chúng phải loại bớt muối dư thừa.
Rùa thường đẻ trứng bằng cách bới cát hoặc bùn để chôn trứng. Số lượng trứng đẻ tùy thuộc vào từng loài, có thể từ 10 – 100 quả. Những quả trứng này được ấp nở thành rùa con dưới sức nóng của mặt trời. Ngay sau khi nở, rùa con tìm cách bò xuống nước, tuy tỷ lệ sống sót rất thấp, chỉ khoảng 1 – 10% nếu không có sự chăm sóc của con người.
Hơn nữa, nhiệt độ môi trường cũng có thể quyết định giới tính của rùa con. Nghiên cứu đã cho thấy, ở nhiệt độ 27.5°C, rùa con sẽ nở thành rùa đực, còn ở nhiệt độ cao hơn sẽ nở thành rùa cái.
Loài rùa có khả năng tìm về nơi sinh ra. Trường hợp một con rùa sau 40 năm, sau 10 lần phóng sinh ở các nơi xa chốn, vẫn trở về quê xưa. Điều này là do rùa có khắc trên mai những thông tin như ngày thả và tên chủ nhân, dễ dàng nhận biết và được giao trả đúng cho người thả. Đây là hành vi bản năng của loài vật, ảnh hưởng của môi trường sống như độ ẩm, ánh sáng, khí hậu và nguồn thức ăn.
Nhấn vào Viettel AIO để tìm hiểu thêm thông tin về sản phẩm của chúng tôi.
Theo NXB Thời đại
Bài viết liên quan: