Trong thế giới tín ngưỡng Mẫu, có một vị thần được tôn thờ với tên gọi khác nhau: Mẫu Đệ Nhất Thượng Thiên, Mẫu Thiên Tiên, Thiên Thanh Công Chúa hay Thanh Vân Công Chúa. Ba vị thần này, bao gồm Mẫu Đệ Nhất Thượng Thiên, Đệ Nhị Thượng Ngàn và Đệ Tam Thoải Phủ, được coi là Tam Tòa Thánh Mẫu quan trọng trong thờ công đồng Mẫu.

Mẫu Đệ Nhất Thượng Thiên là ai?

Mẫu Đệ Nhất, còn gọi là Mẫu Đệ Nhất Thượng Thiên, được biết đến là Thánh Mẫu Liễu Hạnh. Bà là con vua Ngọc Hoàng và công chúa Quỳnh Hoa. Trong cuộc đời, bà có ba lần giáng sinh trần gian. Lần đầu tiên, bà giáng sinh vào nhà họ Phạm ở Quảng Nạp, Vỉ Nhuế, Ý Yên Nam Định. Lần thứ hai, bà giáng sinh vào nhà họ Lê ở An Thái, Vụ Bản, Nam Định. Sau khi gặp Trần Đào Lang và sống cùng nhau đến 21 tuổi, bà trở lại thiên đình. Lần cuối cùng, bà giáng hiện tại Nga Sơn, Thanh Hóa, để tái hợp cùng Mai Sinh – kiếp trước của Trần Đào Lang.

Sau những sự kiện đặc biệt này, Mẫu Đệ Nhất Thượng Thiên đã được các triều đại phong là “Mã Hoàng Công Chúa, Thượng Đẳng Tối Linh Tôn Thần”, “Thượng Thượng Đẳng Tối Linh Vi Bách Thần Chi Thủ” (triều vua Lê Thần Tôn), “Hộ Quốc Bình Nhung Chế Thắng Bảo Hòa Diệu Đại Vương” (triều vua Lê Huyền Tôn). Vì thế, trong văn thỉnh Đức Thánh Mẫu, có câu hát rằng:

“Thỉnh mời Đệ Nhất Thiên Tiên
Sắc phong Chế Thắng xe loan ngự về Phủ Dày,
Vân Cát thôn quê Nghĩa Hưng,
Thiên Bản họ Lê cải trần Hình dung cốt cách thanh tân
Mười năm định giá hôn nhân xướng tùy”

Nơi thờ Mẫu Đệ Nhất Thượng Thiên

Đền thờ Mẫu Đệ Nhất Thượng Thiên có mặt ở nhiều nơi, nhưng các địa điểm chính vẫn là những nơi Mẫu giáng trần hoặc hiển linh để lại dấu tích thần thánh. Ví dụ như Phủ Nấp – Phủ Quảng Cung Đệ Nhất ở Vỉ Nhuế, Ý Yên, Nam Định (nơi Mẫu giáng trần lần đầu tiên). Đặc biệt, Phủ Dày (nơi Mẫu giáng trần lần thứ hai) với các đền phủ quan trọng như Phủ Công Đồng, Phủ Chính Tiên Hương, Phủ Vân Cát, Phủ Bóng (Đền Cây Đa Bóng), Phủ Giáp Ba (Đông Phù Giáp Ba), Phủ Tổ, Đền Khởi Thánh và Lăng Mẫu. Ngoài ra, còn có Đền Đồi Ngang – Phố Cát, Đền Sòng thuộc Thanh Hóa (nơi Mẫu giáng hiện lần thứ ba). Ngoài những địa điểm này, còn có Phủ Tây Hồ, Đền Rồng, Đền Dâu, Quán Cháo… đều là những nơi Mẫu để lại dấu tích thần thánh.

Ngày hội chính của Mẫu Đệ Nhất Thượng Thiên là ngày 3/3 âm lịch, tức là ngày Mẫu giáng sinh lần thứ hai. Ngoài ra, vào ngày rằm tháng 8, tại Phủ Tây Hồ cũng diễn ra các lễ hội trọng đại.

Cách chuẩn bị lễ cúng Mẫu Đệ Nhất Thượng Thiên

Khi đi cúng đền Mẫu Đệ Nhất Thượng Thiên, người ta thường chuẩn bị lễ mặn bao gồm gà, lợn, giò, chả, xôi… Tuy nhiên, cách chuẩn bị lễ cúng có thể khác nhau tùy vào tình hình và điều kiện của từng người. Quan trọng nhất là lòng thành kính khi dâng lễ lên Mẫu.

Lời kinh Mẫu Thượng Thiên

Nam mô a di Đà Phật!
Nam mô a di Đà Phật!
Nam mô a di Đà Phật!

Con lạy chín phương Trời, mười phương Chư Phật, Chư Phật mười phương.
Con kính lạy Đức Hiện Thiên Chí Tôn Kim Quyết Ngọc Hoàng Thượng đế.
Con kính lạy Mẫu Thượng Thiên Đức Chí Tôn.

Hương tử con là: …………………………………..
Cùng đồng gia quyển đẳng, nam nữ tử tôn ………………………
Ngụ tại: …………………………………….
Hôm nay là ngày …………….. tháng …………….. năm Canh Tý.

Chúng con chấp tay kính lễ, khấu đầu vọng bái Mẫu Thượng Thiên. Chúng con xin Thánh Mẫu Thượng Thiên, hãy thương xót và phù hộ cho chúng con có cuộc sống an lành, mọi sự tốt lành như ý và thịnh vượng.

Nam mô a di Đà Phật! (3 lần).

Hãy tham khảo thêm thông tin chi tiết tại Viettel AIO để hiểu rõ hơn về Mẫu Đệ Nhất Thượng Thiên và những bí mật huyền bí xung quanh.