Thực tế, mỗi châu lục trên thế giới đều có những hoang mạc riêng với diện tích khác nhau. Những vùng đất này có thể chiếm nửa hoặc toàn bộ diện tích châu lục đó. Dù khắc nghiệt với sự sống của con người, nhưng hoang mạc lại là một trong những môi trường kỳ thú nhất trên thế giới.
1. Hoang mạc là gì?
Hoang mạc có thể được ví như một cô gái đẹp nhưng không có mong muốn về tình yêu. Không có cảnh quan nào khắc nghiệt như hoang mạc. Vùng đất này có lượng mưa ít hơn 200mm/năm, không đủ để thực vật sống và phát triển, cũng như không thích hợp cho con người sinh sống. Do đó, hệ động vật và thực vật trong hoang mạc thường nghèo nàn và thưa thớt hơn.
Hoang mạc có thể được phân loại dựa trên nhiều tiêu chí khác nhau. Nếu dựa vào đặc điểm khí hậu, hoang mạc chia thành 4 loại:
-
Hoang mạc khô nóng: còn được gọi là sa mạc khô cằn, có nhiệt độ rất cao và khô hạn quanh năm. Sahara và Mojave là những ví dụ điển hình của hoang mạc khô nóng.
-
Hoang mạc nửa khô hạn (bán hoang mạc): các hoang mạc này mát hơn một chút so với hoang mạc khô nóng, mùa hè dài và mùa đông ít mưa. Chúng chủ yếu nằm ở Bắc Mỹ, Greenland, Châu Âu và Châu Á.
-
Hoang mạc ven biển: hoang mạc này ẩm hơn một chút so với những hoang mạc khác. Dù có hơi ẩm từ biển thổi vào, lượng mưa vẫn rất ít. Atacama của Chile ở Nam Mỹ là một ví dụ về hoang mạc ven biển.
-
Hoang mạc lạnh: hoang mạc này khô và có nhiệt độ cực kỳ thấp so với những hoang mạc khác. Nam Cực là một ví dụ điển hình.

Hoang mạc và sa mạc
Trong tiếng Anh, hoang mạc và sa mạc đều được gọi chung là “desert” – không có sự phân biệt rõ ràng. Tuy nhiên, ở Việt Nam và một số nơi khác trên thế giới, hai khái niệm này được sử dụng lẫn lộn.
Vậy hoang mạc và sa mạc có giống nhau không? Điểm khác biệt mạnh mẽ nhất giữa chúng là thời tiết và điều kiện sống. Sa mạc khắc nghiệt hơn hoang mạc nhiều, với mức độ khô cằn gần như không có mưa và nước, độ ẩm không khí thấp và nhiệt độ dao động rất lớn. Trong khi đó, hoang mạc có một số lượng mưa ít nhất định và điều kiện sống tương đối tốt cho sinh vật.
Top 10 sa mạc, hoang mạc lớn nhất thế giới
Nếu bạn đã hiểu rõ hơn về sa mạc và hoang mạc, hãy cùng tìm hiểu về top 10 sa mạc, hoang mạc lớn nhất thế giới. Các câu hỏi như sa mạc lớn nhất thế giới nằm ở đâu, sa mạc nào có diện tích lớn nhất,… sẽ được giải đáp dưới đây.
3.1 Hoang mạc Nam Cực
Không phải sa mạc Sahara nổi tiếng, hoang mạc lớn nhất thế giới là hoang mạc Nam Cực. Chúng nằm ở châu Nam Cực – biên giới phía Nam của địa cầu. Hoang mạc này có diện tích khoảng 13.8 triệu km², bề mặt hoang mạc là những tảng băng dày hàng km bao phủ gần như toàn bộ châu Nam Cực.
Lục địa băng giá này nắm giữ nhiều kỷ lục, là nơi lạnh nhất (-49 độ C và thấp kỷ lục là -92.9 độ C), khô nhất (lượng mưa trung bình chỉ 20mm/năm), gió nhất (đạt tốc độ khoảng 322 km/giờ) và có độ cao trung bình cao nhất trong số các lục địa trên thế giới.

3.2 Hoang mạc Bắc Cực
Xếp thứ hai trong danh sách các hoang mạc lớn nhất thế giới là hoang mạc Bắc Cực. Với diện tích hơn 13.9 triệu km², hoang mạc này trải dài từ Alaska qua nhiều quốc gia như Greenland, Canada, Iceland, Na Uy, Thụy Điển, Phần Lan và Nga.
Không giống với hoang mạc lớn nhất thế giới với địa hình núi non, hồ bao quanh bởi đại dương, hoang mạc Bắc Cực là một vùng biển băng được bao quanh bởi đất. Vùng đất này chỉ được sử dụng cho mục đích hòa bình và nghiên cứu khoa học, trong khi con người có thể sống ở đây.

3.3 Sa mạc Sahara
Sahara được xem là sa mạc lớn nhất thế giới, mặc dù không nằm ở vị trí đầu tiên về diện tích. Sa mạc này có diện tích khoảng 9.2 triệu km², trải dài qua 11 quốc gia và bao phủ 25% diện tích đất liền châu Phi.
Sahara là sa mạc nóng nhất thế giới, nhiệt độ mùa hè có thể lên tới hơn 50 độ C. Sa mạc này không chỉ là một sa mạc rộng lớn, mà còn được tạo thành từ nhiều loại địa hình khác nhau. Cồn cát, núi lửa, đồng bằng, cao nguyên đá, thung lũng khô và các ốc đảo đã tạo nên vẻ đẹp độc đáo của Sahara.

3.4 Hoang mạc Ả Rập
Hoang mạc Ả Rập nằm ở Trung Đông và là ngôi nhà của Ali Baba, Aladdin và Sinbad trong câu chuyện Nghìn lẻ một đêm. Với diện tích 2.3 triệu km², nó chiếm phần lớn bán đảo Ả Rập, bao gồm Yemen, Oman, các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất, Kuwait, Qatar, Jordan, Iraq và Ả Rập Saudi.
Hoang mạc Ả Rập mang vẻ đẹp khắc nghiệt với khối cát lớn kéo dài. Tuy nhiên, nó cũng là nguồn tài nguyên thiên nhiên quý giá với dầu mỏ, khí đốt tự nhiên, phốt phát và lưu huỳnh.

3.5 Hoang mạc Úc
Hoang mạc Úc bao gồm 10 hoang mạc và sa mạc khô cằn, chiếm diện tích xấp xỉ 1.4 triệu km². Trong số đó, hoang mạc Great Victoria và Great Sandy là hai hoang mạc lớn nhất. Tuy nhiên, sa mạc Gibson là điểm nổi bật nhất trong số chúng. Hoang mạc Úc còn nổi tiếng với tảng đá Uluru và Kata Tjuta.

3.6 Sa mạc Gobi
Sa mạc Gobi, với diện tích 1.3 triệu km², được xem là một trong những sa mạc kỳ lạ, thú vị và sôi động nhất trên hành tinh. Nó trải dài từ miền nam Mông Cổ cho đến miền bắc Trung Quốc. Sa mạc này nổi bật với cảnh quan đa dạng, động vật hoang dã phong phú và thời tiết khắc nghiệt. Sa mạc Gobi cũng là sa mạc lạnh nhất thế giới, ngoại trừ hai sa mạc địa cực.

3.7 Hoang mạc Kalahari
Hoang mạc Kalahari có diện tích 930 nghìn km², nằm ở miền nam châu Phi, bao gồm phần lớn Botswana, một phần của Namibia và Nam Phi. Kalahari là một trong những hoang mạc khô cằn nhất thế giới, nhưng nhờ vào lượng mưa nhất định và nước từ sông Okavango, nhiều loài sinh vật có thể sống và phát triển ở đây.

3.8 Sa mạc Patagonian
Sa mạc Patagonian là sa mạc lớn nhất Nam Mỹ, nằm ở Argentina và có diện tích 670 nghìn km². Patagonia là một thảo nguyên lạnh giá, được tạo thành từ vùng cây bụi đá và bụi gai, trải qua băng giá quanh năm và gió liên tục. Mặc dù khắc nghiệt, Patagonia là nhà của nhiều loài động vật hoang dã như cáo, lạc đà không bướu và chim cánh cụt.

3.9 Hoang mạc Chihuahuan
Hoang mạc Chihuahuan nằm giữa phía bắc Mexico và tây nam Hoa Kỳ. Với diện tích gần 502 nghìn km², nó chiếm phần lớn tây Texas, thung lũng Rio Grande, thung lũng Pecos và một phần của Cao nguyên Mexico. Hoang mạc Chihuahuan có khí hậu khô hạn, nhiệt đới với một mùa mưa vào cuối mùa hè và ít mưa vào đầu mùa đông. Nơi này được đánh giá là hoang mạc đa dạng về mặt sinh học và là hoang mạc lớn nhất Bắc Mỹ.

3.10 Hoang mạc Syria
Hoang mạc Syria nằm ở Trung Đông và có diện tích khoảng 500 nghìn km². Vùng đất này trải dài từ Iraq, Jordan, Ả Rập Saudi đến Syria. Hoang mạc Syria mang vẻ đẹp hoang tàn và khô cằn, với địa hình trơ trụi và đầy đá. Tuy nhiên, nơi này có cảnh quan độc đáo và sinh học đa dạng.

Những sa mạc và hoang mạc lớn nhất trên thế giới mang vẻ đẹp hoang sơ và kỳ lạ. Dù khắc nghiệt, chúng luôn thu hút sự chú ý của con người và trở thành điểm đến thám hiểm được ưa chuộng nhất trên thế giới.
Nguồn ảnh: Internet
Đọc thêm tại Viettel AIO

Bài viết liên quan: