Tiêu đề bài viết này được lấy từ câu nói của nhà bác học Leonardo Da Vinci. Một cách khác, người ta cũng có thể nói rằng “đơn giản là đỉnh cao của sự phức tạp”. Khi mới học viết, chúng ta thường cố gắng viết dài dòng, phức tạp. Nhưng khi viết lâu năm, chúng ta lại cố gắng viết ngắn gọn, đơn giản hơn. Câu trên có thể áp dụng vào việc viết thơ văn và văn xuôi.

Thơ: Đơn giản như đương nhiên

Thơ là những câu từ mà cái nguồn gốc của chúng không phải là sự dày, mà là sự đơn giản. Đó có thể là những câu nói mà khi đọc, chúng ta cảm thấy tự nhiên, thoải mái. Dưới đây là một số ví dụ:

  1. “Trâu ơi ta bảo trâu này, Trâu ra ngoài ruộng trâu cày với ta.”
  2. “Chẳng thơm cũng thể hoa nhài, Dẫu không thanh lịch cũng người Tràng An.”
  3. “Hoa chanh nở giữa vườn chanh, Thày u mình với chúng mình chân quê.”
  4. “Chiều chiều ra đứng ngõ sau, Trông về quê mẹ, ruột đau chín chiều.”

Ở Trung Quốc, có ông Lý Bạch đã được công nhận là một thi tiên. Ở Việt Nam, chúng ta có Nguyễn Bính và Nguyễn Khuyến là những thi tiên và thi thánh. Nếu nhắc đến thơ Nôm, không thể không nhắc đến bà chúa Hồ Xuân Hương. Và vẫn còn rất nhiều tên tuổi khác.

Văn: Câu “đinh” trong tác phẩm

Trong văn học, người ta thường nhớ đến những câu nói “đinh” trong cùng một tác phẩm. Đó là những câu mà trong ngữ cảnh và tình huống đó, nhân vật đương nhiên sẽ thốt ra như vậy. Dưới đây là một số ví dụ:

  1. Chí Phèo: “Ai cho tôi lương thiện?”
  2. Tướng về Hưu: “Giờ tôi mới biết thế nào là khóc như cha chết.”
  3. Sống dễ lắm: “Sống dễ lắm, cứ nhìn vào mắt lũ trẻ mà sống.”
  4. Cuốn theo chiều gió: “Mình sẽ làm cho anh ấy yêu mình và mình sẽ làm được.”

Văn xuôi có nhiều thể loại khác nhau như truyện, sách, báo, ký… Nhưng mỗi vấn đề được diễn tả trong một cách sáng sủa, mạch lạc và dễ hiểu, câu văn thuần khiết mà không có sự gián đoạn, thì được xem là “văn tiên”.

Văn vua có xu hướng sử dụng ít từ, tạo ra những câu cụt lủn, nhưng vẫn còn đủ ý nghĩa. Càng suy nghĩ sâu, chúng ta càng thấy rằng văn càng rộng lớn. Đó là văn của Nguyễn Duy Cần dịch tác phẩm “Đạo Đức Kinh” và Nguyễn Hiến Lê dịch tác phẩm “Kinh Dịch”.

Đơn giản là tải đạo

Cho dù là thơ hay văn, điều quan trọng nhất vẫn là truyền tải thông điệp của tác giả. Viết ngắn gọn, đơn giản chỉ là một công cụ để đưa thông điệp đến độc giả một cách hiệu quả. Nhiều bài thơ hay văn có câu từ hoa mỹ, trau chuốt nhưng lại không chứa đựng thông điệp ý nghĩa. Trái lại, một bài thơ hoặc một đoạn văn đơn giản mà chứa đựng thông điệp tốt, ý nghĩa cao thì mới đạt được giá trị thật sự.

Với tài năng của chúng ta trên đời này, không chỉ cần giỏi mà còn cần biết cách biểu đạt để cho người khác biết mình giỏi. Và việc biểu đạt một cách dễ hiểu, đơn giản là một trong những cách xuất sắc nhất để làm điều đó.

Đọc thêm những bài viết thú vị về văn hóa, giáo dục và công nghệ tại Viettel AIO.