Thuế giá trị gia tăng: Một số bất cập và kiến nghị hoàn thiện

Viettel AIO – Chuyên gia SEO tại Viettel AIO

1. Đặt vấn đề

Thuế giá trị gia tăng (GTGT) là một sắc thuế quan trọng trong hệ thống thuế của Việt Nam, đóng vai trò quan trọng trong nguồn thu chính của ngân sách nhà nước. Tuy nhiên, sau nhiều lần sửa đổi và bổ sung, các quy định về thuế GTGT cũng bộc lộ nhiều bất cập cần được khắc phục. Trong bài viết này, chúng ta sẽ phân tích một số hạn chế về đối tượng không chịu thuế, thời hạn nộp thuế và hoàn thuế GTGT, đồng thời đề xuất một số kiến nghị giúp hoàn thiện hơn về quy định thuế GTGT.

2. Một số bất cập

2.1. Đối tượng không chịu thuế

Các đối tượng không chịu thuế GTGT như phân bón, máy móc, thiết bị chuyên dùng phục vụ sản xuất nông nghiệp không chỉ làm tăng giá thành sản phẩm mà còn tạo điều kiện cho hàng hóa nhập khẩu vào Việt Nam. Điều này khiến doanh nghiệp sản xuất trong nước không thể khấu trừ thuế GTGT đầu vào khi mua hàng hóa để sản xuất, dẫn đến tăng giá thành sản phẩm. Đối lập lại, sản phẩm nhập khẩu không chỉ phải chịu thuế nhập khẩu mà còn không phải chịu thuế GTGT khi nhập khẩu, từ đó giá thành sản phẩm nhập khẩu giảm.

2.2. Thời hạn nộp thuế

Quy định thời hạn nộp thuế GTGT hiện tại là ngày cuối cùng của thời hạn nộp hồ sơ khai thuế. Tuy nhiên, việc tính tiền chậm nộp thuế GTGT không công bằng cho những người nộp thuế đúng hạn. Việc tính tiền chậm nộp cần phải được tính liên tục từ ngày tiếp theo ngày cuối cùng của thời hạn nộp hồ sơ khai thuế đến ngày người nộp thuế nộp số tiền nợ thuế, tiền thuế tăng thêm vào ngân sách nhà nước.

2.3. Hoàn thuế GTGT

Hiện nay, việc hoàn thuế GTGT đầu vào của dự án đầu tư không được thống nhất trong các văn bản quy phạm pháp luật. Điều này gây khó khăn cho các doanh nghiệp sản xuất hàng xuất khẩu có dự án đầu tư mở rộng. Hàng xuất khẩu của các doanh nghiệp này phải kê khai thuế GTGT đầu vào vào tờ khai 01/GTGT để hoàn thuế GTGT đầu ra theo tỷ lệ doanh thu xuất khẩu trên tổng doanh thu trong kỳ. Tuy nhiên, việc này gây khó khăn về vốn cho các doanh nghiệp, vì số thuế GTGT đầu vào đã nộp rất lớn trong giai đoạn đầu tư mở rộng, thuế GTGT đầu ra lại rất ít.

3. Một số kiến nghị

Chúng ta đề xuất một số giải pháp để hoàn thiện thuế GTGT:

1. Sửa đổi quy định về đối tượng không chịu thuế GTGT, chuyển một số hàng hóa như phân bón, máy móc, thiết bị chuyên dùng phục vụ sản xuất nông nghiệp từ đối tượng không chịu thuế GTGT sang chịu thuế GTGT. Điều này sẽ giúp doanh nghiệp khấu trừ thuế GTGT đầu vào và giảm giá thành sản phẩm, gia tăng sức cạnh tranh.

2. Cần quy định L/C thuộc đối tượng không chịu thuế GTGT. Trong trường hợp cho thuê tài sản bảo đảm tiền vay trong thời gian chờ xử lý bán tài sản, cần quy định doanh thu cho thuê tài sản bảo đảm tiền vay thuộc đối tượng chịu thuế GTGT.

3. Đối với hàng hóa nhập khẩu được tài trợ từ trong nước để phòng chống dịch bệnh hoặc khắc phục thiên tai, cần miễn thuế GTGT cho các tổ chức và cá nhân trong nước.

4. Điều chỉnh ngưỡng doanh thu thuế GTGT của hộ, cá nhân kinh doanh để đáp ứng tình hình kinh tế – xã hội trong từng giai đoạn.

4. Kết luận

Thuế GTGT là một loại thuế quan trọng và ảnh hưởng đến nhiều mặt của đời sống xã hội. Tuy nhiên, sau nhiều lần sửa đổi và bổ sung, thuế GTGT vẫn còn những bất cập và chưa phù hợp với nguyên tắc chủ đạo của thuế GTGT về đối tượng không chịu thuế, thời hạn nộp thuế và hoàn thuế. Việc hoàn thiện thuế GTGT là yêu cầu cấp thiết để nâng cao tính hiệu lực và hiệu quả của thuế GTGT trong bối cảnh chuyển đổi số và hội nhập quốc tế. Đồng thời, cần nghiên cứu, phân tích và đánh giá kết quả đã đạt được trong việc thực thi thuế GTGT, đồng thời tham khảo kinh nghiệm quốc tế để đảm bảo tính khả thi và hiệu quả của thuế GTGT.

Tham khảo tài liệu:

1. Bộ Tài chính (2013-2023)
2. Bình, H. T. (2021)
3. Chính phủ (2013-2022)
4. Minh, Đ. (2023)
5. Ngân hàng Nhà nước (2019)
6. Pessoa, M., Okello, A. K., Swistak, A., Muyangwa, M., Alonso-Albarran, V., and Koukpaizan, V. (2021)
7. Quốc hội (2008-2020)
8. Thu, P. T. G., Vân, N. T. A., Tuyến, N. V & Cương, V. V. (2008)
9. Tuấn, T. B. (2021)