Nơi sâu nhất của đại dương là ở đâu và sâu bao nhiêu?

Con người đã 2 lần thực hiện khám phá đại dương ở độ sâu nhất trong lịch sử.

Vực thẳm Challenger – nơi sâu nhất trên Trái Đất

Năm 1960, nhà hải dương học Jacques Piccard và sỹ quan Don Walsh đã lặn xuống nơi sâu nhất dưới đại dương, đó chính là Vực thẳm Challenger với độ sâu 7.918 mét. Đây là một kỷ lục lịch sử và đã được giữ vững trong nhiều chục năm.

Vực thẳm Challenger là nơi sâu nhất trên Trái Đất. (Ảnh: blueringmedia/ Getty Images)

Tuy nhiên, kỷ lục này đã được vượt qua khi nhà thám hiểm Victor Vescovo thực hiện ba lần lặn xuống Vực thẳm Challenger vào năm 2019. Lần lặn sâu nhất ông đã đạt được là 10.923 mét.

Sự sống đằng sau đại dương sâu thẳm

Vực thẳm Challenger không chỉ là nơi sâu nhất trên Trái Đất mà còn là một thế giới đa dạng và bí ẩn. Các nhà khoa học đã gửi nhiều tàu ngầm không người lái xuống khám phá vực thẳm này. Con tàu Kaiko đã thu thập hơn 350 mẫu vật từ thềm đại dương trong thời gian từ năm 1995 đến năm 2003. Họ tin rằng vẫn còn hàng nghìn loài vật chưa được biết đến tồn tại ở độ sâu này.

Phần lớn đại dương vẫn chưa được con người khám phá. (Ảnh: inusuke/ Getty Images)

99% không gian có sự sống trên Trái Đất nằm dưới đại dương. So sánh với chiều cao trung bình của một người, chiều cao của một con cá voi xanh chỉ bằng 1/16. Cá voi xanh thường đi săn ở độ sâu khoảng 100 mét dưới mặt nước, là phạm vi được mặt trời chiếu sáng khá rõ.

Sâu hơn, tàu ngầm Triton của Mỹ đã đi vòng quanh Trái Đất ở độ sâu 213 mét vào năm 1960. Kỷ lục lặn sâu tự do thuộc về thợ lặn người Áo Herbert Nitsch với độ sâu 253 mét. Áp suất ở đây cao hơn 26 lần so với bề mặt và có thể làm nát phổi của hầu hết con người. Tuy nhiên, cá voi xanh lại có thể lặn sâu hơn 100 mét để săn những con mực khổng lồ.

Trong lần lặn kỷ lục của mình, thợ lặn Nitsch đã gặp phải hội chứng giảm áp nghiêm trọng dẫn đến những cơn đột quỵ não. Tuy nhiên, ông đã ngoi lên được mặt nước, hồi phục sức khỏe trong phòng oxy cao áp và sống sót để kể lại câu chuyện của mình.

Cá voi xanh có thể lặn sâu hơn 488 mét. (Ảnh: Robert Smits/ Getty Images)

Thế giới tối tăm sâu thẳm của đại dương

Với độ sâu 731 mét, chúng ta chạm đến khu vực nguy hiểm đối với tàu ngầm tấn công nguyên tử hiện đại. Sâu hơn nữa, tàu ngầm sẽ bị nổ tung.

Ở độ sâu 830 mét, nơi này có thể làm ngập toàn bộ tòa nhà cao nhất thế giới, Burj Khalifa ở Dubai, Các tiểu Vương quốc Ả Rập thống nhất. Sâu hơn một chút, ở mức 999 mét, chúng ta sẽ không còn nhìn thấy ánh sáng mặt trời. Đây là vùng bóng đêm.

Nhiều loài vật sống ở độ sâu này không nhìn thấy gì. Ví dụ, có loài tôm không mắt sinh sống ở độ sâu khoảng 2.238 mét gần những ngọn núi lửa nóng bỏng chìm dưới nước. Tại đây, nhiệt độ thông thường chỉ vài độ C, nhưng nước ở quanh các ống thủy nhiệt có thể nóng đến 426 độ C.

Ở độ sâu 2.992 mét, động vật có vú xuất hiện. Loài cái voi mõm khoằm Cuvier là loài bơi lội xa nhất với độ sâu này.

Núi lửa dưới biển là thiên đường của đời sống biển sâu. (Ảnh: Ralph White/ Getty Images)

Tuy nhiên, ngay cả cá voi mõm khoằm Cuvier cũng không thể khám phá con tàu Titanic nằm ở độ sâu đáng kinh ngạc, 3.810 mét. Ở đây, áp suất cao gấp 378 lần so với mặt biển. Tuy nhiên, sự sống vẫn tồn tại ở đây, ví dụ như loài cá mút đá răng nanh và loài bạch tuộc.

Ở độ sâu 6.096 mét, chúng ta chạm đến vùng biển khơi tối tăm nhất, nơi có các rãnh sâu nhất của đại dương, chẳng hạn như rãnh Mariana ở Bắc Thái Bình Dương. Để có cái nhìn so sánh, nếu chúng ta đặt ngọn núi Everest xuống rãnh Mariana, đỉnh Everest sẽ xuống đến độ sâu 8.848 mét.

Con người mới chỉ khám phá được khoảng 5 đến 10% các đại dương trên Trái Đất. Chúng ta mới chỉ bắt đầu làm quen với thế giới tối tăm sâu thẳm vẫn ngầm chảy bên dưới chúng ta.

Đọc thêm tại Viettel AIO