Cây bồ công anh có tác dụng gì? 14 tác dụng, cách sử dụng

Bồ công anh, một loài cây dại gắn liền với tuổi thơ, nhưng ít ai biết về những tác dụng tích cực của nó đối với sức khỏe. Hãy cùng tìm hiểu để biết cây bồ công anh có tác dụng gì nhé!

Đặc điểm cây bồ công anh

🔎 Xem thêm

Người đàn ông cao nhất thế giới và người phụ nữ thấp nhất gặp nhau tại Mỹ

Giống tiêu Srilanka – Cây tiêu mới kháng bệnh cao

Chuyện về chè và trà: Hai nét văn hóa trà của người Việt

Đặc điểm hình thái

Bồ công anh, tên khoa học là Lactuca indica, thuộc họ Cúc (Asteraceae). Còn có tên khác như cây diếp hoang, rau bồ cóc, cây mũi mác hay rau lưỡi cày.

Cây rất dễ trồng, có thể trồng từ hạt vào tháng 3-4 hoặc tháng 9-10, và thu hoạch sau 4 tháng. Cây thường có tuổi thọ từ 1-2 năm.

Bồ công anh phổ biến ở các quốc gia châu Á như Việt Nam, Trung Quốc, Ấn Độ… Thích ẩm và ánh sáng, nên dễ dàng tìm thấy ở các nơi có đất ẩm, ven đường đi…

Cách nhận biết bồ công anh

Bồ công anh là cây thân thảo, cao tầm 60-200 cm, mọc thẳng, nhẵn, có đốm tía và ít phân cành. Lá mọc so le, không cuống, xẻ thùy không đều, có răng cưa.

Thân và lá của cây có chất nhựa màu trắng tiết ra và có vị đắng. Cánh hoa hình ống, mảnh và dài, bao phấn có đỉnh tròn và có gai ở vòng nhụy. Hoa của bồ công anh giống hoa cúc, thường có ba màu vàng, tím, trắng, mọc thành cụm ở đầu ngọn cây hoặc xen kẽ ở giữa các phiến lá.

Bồ công anh được chia thành ba loại chính:

• Bồ công anh chỉ thiên: Thường mọc hoang và phổ biến ở miền Nam.
• Bồ công anh cao: Thân như cây bắp, lá gần giống rau cải nhưng không có răng cưa. Thường mọc ở đồng bằng và miền núi phía Bắc.
• Bồ công anh lùn: Cao 10-20cm, lá mọc trực tiếp từ rễ và nằm sát dưới mặt đất, thường được sử dụng trong y học cổ truyền.

Thành phần có tác dụng trong cây bồ công anh

Bồ công anh chứa nhiều chất dinh dưỡng như:

• Các vitamin: E, A, C, K, B9, B1, B2, B6,…
• Khoáng chất: sắt, canxi, magie, kali, lưu huỳnh, silic, phospho,…
• Các hợp chất hữu cơ: carbohydrate inulin, acid lacturic, lactucopicrin, lactucin,…

Thành phần này được sử dụng trong y học cổ truyền. Có thể sử dụng dược liệu này tươi hoặc phơi, sấy khô tùy theo mục đích sử dụng.

Trong dân gian, bồ công anh được dùng để tiêu độc, thanh nhiệt, điều trị mụn nhọt, mẩn ngứa, lở loét, chữa bệnh dạ dày, viêm tuyến vú, viêm đường tiết niệu…

Ngoài ra, nhiều nghiên cứu cho thấy bồ công anh có tiềm năng trong việc điều trị tiểu đường, bảo vệ gan, giãn mạch, chữa lành vết thương, giảm nguy cơ bệnh tim mạch…

Cây bồ công anh có tác dụng gì

Hỗ trợ giảm cân

Một nghiên cứu năm 2016 đã tìm thấy hợp chất trong bồ công anh có thể cải thiện quá trình chuyển hóa carbohydrate và giảm hấp thu chất béo, hỗ trợ giảm cân. Ngoài ra, có một lượng acid chlorogenic trong dược liệu làm thay đổi hàm lượng của một số protein liên quan, giúp cân nặng được kiểm soát hiệu quả.

Chống viêm

Bồ công anh chứa hợp chất polyphenol, có tác dụng giảm viêm trong cơ thể.

Chăm sóc da

Nghiên cứu cho thấy chiết xuất từ lá và hoa của bồ công anh giúp giảm tác động của tia UVB gây hại cho da. Ngoài ra, nó còn giảm viêm và kích ứng da, tăng cường hydrat hóa và sản xuất collagen để tái tạo da, ngăn ngừa lão hóa và mụn trứng cá.

Hỗ trợ xương khỏe mạnh

Bồ công anh cung cấp nhiều vitamin và khoáng chất như vitamin C, K, canxi, magie… có vai trò quan trọng trong việc hỗ trợ xương khớp khỏe mạnh.

Lợi tiểu

Bồ công anh được sử dụng trong y học để hỗ trợ lợi tiểu. Ngoài ra, nhiều chất có trong bồ công anh cũng giúp làm sạch thận và kích thích chức năng thận.

Hỗ trợ điều trị bệnh tiểu đường

Bồ công anh chứa hợp chất polyphenol có khả năng chống oxi hóa, giúp ngăn chặn stress oxi hóa – nguyên nhân hàng đầu gây ra bệnh tiểu đường. Ngoài ra, nó còn giúp kích thích tuyến tụy sản xuất insulin, điều hòa lượng đường trong máu.

Chống ung thư

Nghiên cứu trên chuột đã cho thấy tiềm năng của bồ công anh trong việc ngăn chặn sự phát triển và lây lan các tế bào ung thư vú. Tuy nhiên, cần nhiều nghiên cứu khác để chứng minh hiệu quả điều trị ung thư.

Hỗ trợ tiêu hoá, điều trị táo bón

Bồ công anh giúp kích thích sự thèm ăn và làm dịu đường tiêu hóa. Cùng với chất oxy hóa, nó giúp loại bỏ chất độc từ thực phẩm và kích thích sự tăng trưởng của vi khuẩn có lợi ở đường ruột, hỗ trợ tiêu hoá và điều trị táo bón.

Tăng cường miễn dịch

Bồ công anh có khả năng kháng khuẩn và kháng virus, hỗ trợ khả năng chống nhiễm trùng của cơ thể. Nhiều chất trong bồ công anh cũng có khả năng giảm sự nhân lên của virus, ví dụ như hạn chế được sự phát triển của bệnh viêm gan B.

Quản lý đường huyết

Trong bồ công anh có chất acid chlorogenic giúp giảm lượng đường trong máu. Nghiên cứu đã chỉ ra rằng hai hợp chất này giúp cải thiện độ nhạy của insulin, từ đó cải thiện việc tiết insulin và kiểm soát đường huyết tốt hơn.

Giảm cholesterol và chất béo trung tính

Chiết xuất từ bồ công anh có thể làm giảm lipid máu, bao gồm cả cholesterol và chất béo trung tính, giúp ngăn ngừa bệnh béo phì và giảm nguy cơ mắc các bệnh tim mạch khác.

Giảm huyết áp

Bồ công anh chứa kali có thể giúp làm giảm huyết áp. Một phân tích tổng hợp cho thấy những người sử dụng kali hàng ngày đã thấy huyết áp giảm đáng kể.

Giúp gan khỏe mạnh

Bồ công anh có tác dụng chống lại tổn thương gan và điều trị được một số bệnh về gan.

Ngăn ngừa nhiễm trùng đường tiết niệu

Bồ công anh giúp loại bỏ chất độc ra khỏi cơ thể, làm sạch thận và ngăn chặn được vi khuẩn gây nhiễm trùng.

Các bài thuốc chữa bệnh của bồ công anh

Dưới đây là một số bài thuốc đông y từ cây bồ công anh:

1. Bài thuốc trị viêm phổi: Cho 30g bồ công anh, 15g ngân hoa, 30g hạt ý dĩ, 9g hạnh nhân, 9g chi tử, 15g liên kiều, 12g toàn quất lâu, 12g chỉ thực, 9g lư căn tươi và 30g hạt bí đao. Sắc lấy nước uống cùng với 5g bột nguyên minh. Uống mỗi ngày một thang cho đến khi thấy hiệu quả mà dược liệu mang lại.

2. Bài thuốc trợ tim: Cho 30g bồ công anh, 18g sa sâm, 12g bán hạ, 9g cam thảo, 9g ngũ vị tử, 12g sinh địa, 18g qua lâu, 15g ngân hoa, 9g giới bạch, 12g mạch môn đông và 15g thạch cao sống. Sắc lấy nước uống. Mỗi ngày uống một thang, chia ra hai lần uống.

3. Bài thuốc chữa sưng tuyến vú thời kỳ đầu: Nghiền 30g bồ công, 8g nhũ hương, 12g liên kiều thành bột mịn, cho giấm ăn và hòa tan. Bôi hỗn hợp vào chỗ đau, cứ mỗi 2 – 3 tiếng thì thay thuốc một lần.

4. Trị mụn trứng cá: Cho 15g bồ công anh, 12g sơn tra, 10g chỉ xác sao, 15g kim ngân hoa, 12g hổ trượng và 10g đại hoàng tẩm rượu sắc lấy nước uống. Uống 2 lần/ngày, chia ra làm sáng, tối.

5. Bài thuốc chữa tăng tiết sữa: Sắc 60g bồ công anh và 60g kiến khúc lấy nước uống. Mỗi ngày uống một thang, chia ra hai lần uống. Bạn chỉ cần uống khoảng 2 thang là đã thấy hiệu quả mà bồ công anh mang lại.

6. Chữa bệnh quai bị: Giã nát 30g bồ công anh và bôi vào vùng bị tổn thương.

7. Điều trị bệnh viêm gan: Đem 20g bồ công anh,