Sao La – Kỳ Lân Châu Á

Sao La – Kỳ Lân Châu Á, một loài động vật cực kỳ hiếm và chỉ xuất hiện tại Việt Nam và Lào. Sao La, gọi tắt là “kỳ lân châu Á,” là một loài nguy cấp trên toàn thế giới [1]. Đây là một loài động vật chỉ được thấy qua những bức ảnh chụp tự nhiên và chưa có nhà sinh vật học nào nhìn thấy Sao La trong tự nhiên. Với sự hiếm có và vẻ đẹp bí ẩn, Sao La đang đối mặt với nguy cơ tuyệt chủng do phá rừng và săn trộm [^2^].

Đặc điểm của Sao La

Sao La là một loài động vật có sừng dài, thon gọn với các đường vằn trắng đặc trưng trên mặt. Trọng lượng của Sao La trưởng thành khoảng 80-100 kg và cả con cái lẫn con đực đều có đặc điểm là có sừng dài, cong nhẹ và có các mảng màu trắng nổi bật trên thân. Nghiên cứu ADN năm 1999 cho thấy Sao La thuộc phân họ Trâu bò (Bovidae) mặc dù có ít điểm giống với các loài khác. Sao La được đặt tên theo sự tương đồng với linh dương sừng, linh dương của Châu Phi và Bán đảo Ả Rập, nhưng Sao La được coi là họ hàng gần gũi với chi Bò (Bos) và bò rừng Bison [^3^].

Dấu tích của Sao La

Sao La là một loài động vật mới được phát hiện lần đầu tiên tại Việt Nam. Năm 1992, trong quá trình nghiên cứu Vườn Quốc gia Vũ Quang, Hà Tĩnh, các nhà khoa học từ Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn và Quỹ Quốc tế Bảo vệ Thiên nhiên (WWF) đã phát hiện ra loài động vật quý hiếm này. Sau khi phát hiện hộp sọ của một con Sao La trong nhà một thợ săn trong một ngôi làng hẻo lánh ở Việt Nam, những cái sừng đặc biệt đã trở thành manh mối, chứng tỏ họ đã tìm thấy một loài hoàn toàn mới. Điều này đã thúc đẩy những người bảo vệ môi trường hành động [^4^].

Sao La – Kỳ Lân Châu Á đang đứng trước nguy cơ tuyệt chủng

Sao La là một trong những loài động vật có vú hiếm nhất trên thế giới. Ước tính chỉ còn khoảng 100 cá thể Kỳ Lân Châu Á còn sinh tồn trên thế giới, trong đó có khoảng 60 cá thể sống ở Việt Nam. Loài động vật này đang đối mặt với nguy cơ tuyệt chủng do mất môi trường sống, săn bắn trái phép và thương mại động vật hoang dã [^5^].

Những nỗ lực bảo tồn Sao La

Việt Nam đã có những nỗ lực để bảo vệ và phát triển loài động vật quý hiếm này. Một trong những điểm nổi bật là bảo tồn môi trường sống của Sao La. Khu bảo tồn Thiên nhiên Nghệ An – Hà Tĩnh đã được thành lập vào năm 2002 để bảo vệ và phục hồi môi trường sống của Sao La. Khu bảo tồn này bao gồm các khu rừng nguyên sinh, rừng thông và các khu vực đất canh tác, với diện tích khoảng 30.000 ha.

Ngoài ra, Việt Nam cũng đã nỗ lực giảm thiểu săn bắn trái phép và thương mại động vật hoang dã. Chính phủ Việt Nam đã ban hành các chính sách và quy định để kiểm soát và ngăn chặn hoạt động săn bắn trái phép và thương mại động vật hoang dã. Các tổ chức bảo tồn động vật hoang dã và các nhà khoa học cũng đã tổ chức các hoạt động giáo dục và tuyên truyền để nâng cao nhận thức của cộng đồng về việc bảo vệ và phát triển loài động vật quý hiếm này [^3^].

Quỹ Động vật hoang dã Thế giới-Việt Nam đã tung ra chiến dịch nâng cao nhận thức mang tên “Cứu Sao La” để thu hút sự tham gia của các chính phủ và cộng đồng trong việc bảo vệ loài động vật này. Các người bảo vệ rừng thuộc tộc người Pa Kô đang làm việc để gỡ bẫy đặt trong Khu Bảo tồn Sao La để bắt Sao La, bất chấp những nguy hiểm mà họ phải đối mặt trong công việc [^4^].

Tóm lại, những nỗ lực bảo tồn Sao La rất quan trọng để bảo tồn cảnh quan rừng, đa dạng sinh học và sinh kế địa phương, cũng như phát triển du lịch sinh thái. Hy vọng rằng loài động vật quý hiếm này sẽ được bảo vệ và phát triển trong tương lai.

Đọc thêm: Viettel AIO

---

Tham khảo:

[1] Ngày Quốc tế Sao la đầu tiên, và lời kêu cứu của những chú “Kỳ lân châu Á” cuối cùng. (2016, July 9). WWF. Retrieved April 21, 2023, from: https://vietnam.panda.org/?273030/Ngay%5FQuoc%5FTe%5FSao%5FLa%5Fdau%5Ftien

[2] Bảo vệ sao la – linh hồn Trường Sơn đang tuyệt chủng. (2021, October 3). Báo Tuổi Trẻ. Retrieved from:https://tuoitre.vn/bao-ve-sao-la-linh-hon-truong-son-dang-tuyet-chung-20211002211625653.htm

[3] Saola | Species. (n.d.). WFF. Retrieved from: https://www.worldwildlife.org/species/saola

[4] Murphy, D. (n.d.). saola. Re:wild. https://www.rewild.org/wild-about/saola

[5] (n.d.). The Saola Working Group – Save the Saola. Retrieved from: https://www.savethesaola.org/