Lương Thế Vinh – một nhân vật vĩ đại trong lịch sử toán học Việt Nam, đã để lại ấn tượng sâu sắc với tác phẩm “Đại thành toán pháp”. Cuốn sách này không chỉ là một bộ sưu tập kiến thức toán học, mà còn là một tuyệt phẩm nghệ thuật mang đậm chất dân gian.
TÓM TẮT
Từ ngàn xưa, toán học đã là nguồn thần kỳ
🔎 Xem thêm
Lương Thế Vinh tin rằng, toán học là một thần cơ diệu toán luôn tồn tại suốt hàng nghìn năm. Với quan niệm này, ông đã dành hàng giờ đồng hồ để biên soạn cuốn “Đại thành toán pháp” – một tác phẩm toàn diện, tập hợp kiến thức toán học của thời kỳ và những phát minh độc đáo của chính ông.
Đại thành toán pháp – báu vật của tri thức toán học cổ
“Đại thành toán pháp” là một cuốn sách toán học cổ, được viết bằng chữ Nôm. Nội dung của cuốn sách bao gồm kiến thức số học, các phép tính nhân, phép bình phương (khai căn), đồng phân (chia đều) và nhiều phương pháp đo lường khác nhau.
Trong mỗi phần, Lương Thế Vinh đều viết một bài thơ để giúp độc giả dễ nhớ kiến thức. Ví dụ, khi giảng dạy về cách tính diện tích hình thang, ông viết:
Tam giác bị cụt đầu
Diện tích tính làm sao
Cạnh trên cạnh dưới cộng vào
Đem nhân với nửa bề cao khắc thành.
Sự uy tín của cuốn sách
Theo cuốn “Những Trạng nguyên đặc biệt trong lịch sử Việt Nam”, cuốn sách dạy toán của Lương Thế Vinh đã được các nhà trường giảng dạy trong suốt 4 thế kỷ, từ thế kỷ 15 đến thế kỷ 19. Đây được xem là cuốn sách giáo khoa toán học đầu tiên ở Việt Nam và đã tạo nên cột mốc quan trọng trong lịch sử toán học đất nước.
Tiếng tăm của “Đại thành toán pháp” vượt biên giới
Cuốn sách “Đại thành toán pháp” của Lương Thế Vinh đã được biết đến và tôn vinh cả ở nước ngoài. Điều này chứng tỏ sự tầm quan trọng và uy tín của tác phẩm. Một câu chuyện nổi tiếng là khi sứ nhà Thanh đến thăm Lương Thế Vinh, ông đã được đố tính cân con voi và đo độ dày của tờ giấy – một thử thách mà chỉ những người thực sự thành thạo toán học mới có thể giải quyết.
Sự sáng tạo không chỉ trong lĩnh vực toán học
Không chỉ là một nhà toán học xuất sắc, Lương Thế Vinh còn là tác giả của nhiều tác phẩm nghệ thuật khác. Ông đã sáng chế ra bàn tính gẩy – một công cụ đơn giản giúp người dân dễ dàng tính toán. Ban đầu, bàn tính gẩy được làm từ đất, sau đó chuyển sang sử dụng gỗ và được sơn màu để dễ nhìn và nhớ.
Ngoài ra, ông còn viết tác phẩm “Hý phường phả lục” với nội dung tập trung vào nghệ thuật biểu diễn, diễn viên, múa hát và đánh trống. Tác phẩm này đã được TS Quách Hữu Nghiêm (thế kỷ 16) đánh giá là “tác phẩm lý luận đầu tiên về nghệ thuật kịch hát cổ truyền”.
Bài toán đố hại não trong “Đại thành toán pháp”
Cuốn “Đại thành toán pháp” của Lương Thế Vinh còn đặt một bài toán gây khó đối với độc giả. Đó là bài toán tính số lượng gà, được diễn tả như sau:
Kim hữu gia kê nhất đại quần
Đinh tiền trị thực tẩu phân phân
Nhất bùng tam phu, phu ngũ tử
Nhất bách thất thập, nhất đầu thâu
Sổ nội kỷ đa hùng phụ tử
Vốn quân bố tán đắc tường vân?
Cuộn sách không cung cấp đáp án, nên nhiều độc giả đã gặp khó khăn trong việc giải quyết bài toán này. Vậy đáp án đúng là gì? Có thể bạn sẽ tìm thấy câu trả lời trong tài liệu thú vị này.
Việt Nam đã sinh ra Lương Thế Vinh – một nhà toán học vĩ đại và tác giả của cuốn “Đại thành toán pháp”, một tác phẩm không chỉ để lại dấu ấn trong lịch sử toán học, mà còn làm tăng thêm niềm tự hào dân tộc. Khám phá thêm về hành trình toán học tại Viettel AIO.
Bài viết liên quan: