Nguyễn Bá Tĩnh – Ông thánh của ngành thuốc Nam

Việt Nam đã từng có những nhân vật lỗi lạc trong lịch sử y học dân tộc. Và trong số đó, không thể không nhắc đến ông tổ nền y dược cổ truyền Việt Nam – Nguyễn Bá Tĩnh. Ông sinh năm 1330, trong một làng nhỏ tại tỉnh Hải Dương.

Tuệ Tĩnh – Hồng Nghĩa

Nguyễn Bá Tĩnh, hay còn được biết đến với cái tên Tuệ Tĩnh, là danh y nổi tiếng thời nhà Trần. Ông là người đầu tiên đặt khẩu hiệu “Nam dược trị Nam nhân”, tức là tin tưởng rằng thuốc của người Nam có thể chữa bệnh cho người Nam.

Cuộc đời và sự nghiệp của Tuệ Tĩnh đã đóng góp một phần không nhỏ vào nền y học cổ truyền Việt Nam. Dù có những người sau này như Lê Hữu Trác, Trần Độc, Nguyễn Trực cũng có đóng góp quan trọng cho y học dân tộc, nhưng họ chỉ là thế hệ kế thừa xuất sắc sự nghiệp “Nam dược trị Nam nhân” của Tuệ Tĩnh.

Cuộc đời và sự nghiệp của Tuệ Tĩnh

Sau khi đỗ cử nhân Thái học, Tuệ Tĩnh đã từ bỏ việc làm quan để tu tập tại chùa và tìm hiểu về y học. Những ngày Tuệ Tĩnh đi tu cũng là những ngày ông chuyên học thuốc, làm thuốc, chữa bệnh cứu người. Ông không chữa bệnh cho dân bằng phù chú mê tín dị đoan, mà luôn đảm bảo tính mạng cho nhân dân. Ông chủ trương chữa bệnh theo gốc, sưu tầm nghiên cứu y dược để phòng bệnh và chữa bệnh, giúp mọi người khỏe mạnh sống lâu, vượt lên trên mọi thần quyền phù phép.

Tuệ Tĩnh cũng xây dựng 24 ngôi chùa và tổ chức các cơ sở chữa bệnh trong những chùa này. Ông trồng cây và chế thuốc để chữa bệnh, đồng thời huấn luyện y học cho tăng đồ và sưu tầm những cây thuốc, phương thuốc trong dân gian để áp dụng vào tìm hiểu và chữa bệnh.

Danh y Tuệ Tĩnh và di sản của ông

Danh y Tuệ Tĩnh để lại cho hậu thế nhiều tác phẩm, trong đó có cuốn “Nam dược thần hiệu” – một bộ sách tổng hợp y dược dân tộc cổ truyền của Việt Nam. Cuốn sách này bao gồm các phương pháp chữa bệnh bằng thuốc, ăn uống, châm cứu, xoa bóp và được chia làm 10 khoa. Bên cạnh đó, Tuệ Tĩnh cũng tổng hợp một số tác phẩm khác như “Hồng Nghĩa giác tư y thư” và “Phú Thuốc Nam”. Những tác phẩm này đã được lưu truyền qua thời gian, giúp nhân dân biết dùng cây cỏ sẵn có và chữa những bệnh thông thường.

Cuộc đời và kết cục của Tuệ Tĩnh

Tuệ Tĩnh đã trải qua những chuyến đi xa nhà để tìm kiếm kiến thức và chữa bệnh cho người dân. Ông từng bị triều đình nhà Minh bắt đi cống và sau đó được vua Minh phong là Đại y Thiền sư.

Tuệ Tĩnh mất tại Giang Nam, Trung Quốc, nhưng không rõ năm nào. Để vinh danh ông, nhiều nơi đã đặt tượng thờ Tuệ Tĩnh và đường, phố mang tên của ông.

Bia mộ của Tuệ Tĩnh có một dòng chữ “Ai về nước Nam cho tôi về với”, tượng trưng cho lòng khó lòng từ chối quê hương và niềm hy vọng được trở về sau những ngày xa cách.

Đây là một phần trong cuộc đời và di sản của ông tổ nền y dược cổ truyền Việt Nam – Nguyễn Bá Tĩnh, Tuệ Tĩnh – người đã dành cả cuộc đời mình để khám phá và truyền bá y học dân tộc.